ວຽກງານປູກຝັງແລະລ້ຽງສັດ ຢູ່ເມືອງວັງວຽງ
*ວັງວຽງແມ່ນຫນຶ່ງໃນຈຳນວນ 13 ເມືອງທີ່ຂຶ້ນກັບແຂວງວຽງຈັນ ມີຈຳນວນ 64 ຫມູ່ບ້ານ, 8.500 ຄົວເຮືອນ ມີ 9.495 ຄອບຄົວ ມີພົນລະເມືອງ 49.855 ຄົນ, ຍິງ 24.712 ຄົນ ປະກອບດ້ວຍຫລາຍຊົນເຜົ່າທີ່ດຳລົງຊີວິດແລະ ຕັ້ງພູມລຳເນົາບົນດິນດອນຕອນນີ້ເປັນເວລາດົນນານເຊັ່ນ: ຊົນເຜົ່າລາວ, ໄຕ, ກຶມມຸ, ມົ້ງ, ອີ້ວມຽນ, ອາຊີບຕົ້ນຕໍຂອງປະຊາຊົນແມ່ນເຮັດນາ,ເຮັດໄຮ່ປູກເຂົ້າ, ລ້ຽງ ສັດປະເພດຕ່າງໆ ແລະອື່ນໆເປັນອາ ຊີບເສີມ.
ບົນພື້ນຖານສະພາບຈຸດພິເສດຂອງບັນດາຊົນເຜົ່າເມືອງວັງວຽງແຂວງວຽງຈັນດັ່ງໄດ້ກ່າວານັ້ນ; ຄະ ນະພັກເມືອງໆວັງວຽງ ຈຶ່ງໄດ້ເພີ່ມ ຄວາມເອົາໃຈໃສ່ໃນການຊີ້ນຳ-ນຳ ພາຂະແຫນງກະສິກຳ-ປ່າໄມ້ ເຊິ່ງ ມັນສະແດງອກໃຫ້ເຫັນວ່າໃນປີ 2007 ຜ່ານມາຄະນະພັກແລະ ອຳ ນາດການປົກຄອງເມືອງໆ ວັງວຽງ ໄດ້ລົງທຶນໃຫ້ ແກ່ວຽກງານນີ້ເປັນ ຈຳນວນບໍ່ໜ້ອຍເຊັ່ນ: ໂຄງການກໍ່ ສ້າງຊົນລະປະທານຝາຍກວຍຫີນ ນ້ຳປາຫາວຢູ່ບ້ານນາຂວາງ ມີມູນ ຄ່າ 100 ລ້ານກີບ, ໂຄງການຊຸກຍູ້ປູກ ພືດລະດູຝົນມີ 1,4 ລ້ານກວ່າກີບ, ໂຄງການສຳຫລວດເນື້ອທີ່ບ່ອນຈະ ບຸກເບີກເນື້ອທີ່ນາໃຫມ່ຈຳນວນ 2,5 ລ້ານກີບ ແລະອື່ນໆ. ເພາະສະນັ້ນ ຕາມ ແຜນການໃນປີ 2007 ຄາດວ່າ ຈະຜະລິດສະບຽງອາຫານ ໂດຍສະ ເພາະແມ່ນຈະປູກເຂົ້າໃນເນື້ອທີ່ 5.181 ເຮັກຕາ, ແຕ່ປະຕິບັດຕົວຈິງ ພຽງແຕ່ 5.100 ເຮັກຕາ, ເນື້ອທີ່ເກັບ ກ່ຽວຕົວຈິງມີ 5.083 ເຮັກຕາ, ຜົນ ຜະລິດທັງໝົດມີ 19.000 ກວ່າໂຕນ, ຄິດສະເລ່ຍແຕ່ຫົວຄົນ ແມ່ນ 406 ກວ່າກິໂ. ເມືອງວັງວຽງ ມີເນື້ອ ທີ່ ນາ ປີ 4.835 ເຮັກຕາ, ເນື້ອທີ່ກະເສດສຸມ ມີ 1.500 ເຮັກຕາ, ຄິດສະເລ່ຍສະມັດ ຖະພາບ 3,7ໂຕນ/ເຮັກຕາ. ເນື້ອທີ່ນາ ແຊງ 250 ເຮັກຕາ, ສະມັດຕະພາບ 4,7 ໂຕນ/ເຣັກຕາ, ຜົນຜະລິດໄດ້ທັງ ໝົດ 1.075 ໂຕນ. ເນື້ອທີ່ໄຮ່ 100 ເຮັກ ຕາ, ສະມັດຖະພາບ 1,65 ໂຕນ/ເຮັກ ຕາ, ຜົນຜະລິດທັງໝົດ 165 ໂຕນ. ທົ່ວເມືອງ ໄດ້ປູກຕົ້ນໄມ້ໃຫ້ຫມາກ ຈຳນວນ 584,7 ເຮັກຕາ, ຜົນຜະລິດ ໄດ້ 312,65 ໂຕນ, ເດັ່ນກວ່າໝູ່ແມ່ນ ບ້ານສົມສະຫວາດ ທີ່ປູກຫມາກກ້ຽງ ຫມາກນາວ ແລະ ລຳໄຍ ເປັນສິນຄ້າ, ມາເຖິງ ເດືອນ ເມສາ 2008 ຕາມຕົວ ເລກ ທີບໍ່ ທັນຄົບ ຖ້ວນນັ້ນ, ທົ່ວເມືອງ ໄດ້ມີ ຄອບຄົວ ຕົວແບບໃນການ ຜະ ລິດ ເປັນສິນຄ້າ 93 ຄອບຄົວ; ໃນນັ້ນ ມີ 27 ຄອບຄົວເປັນຕົວແບບໃນການ ປູກເຂົ້າໃນເນື້ອທີ່ 21 ເຮັກຕາ, ສະມັດ ຖະພາບ 4,56 ໂຕນ/ເຮັກຕາ, ແຕ່ເດັ່ນ ກວ່າໝູ່ແມ່ນຄອບຄົວຂອງທ້າວ ຄຳ ແພນ ແລະທ້າວບຸນເພັງ ສາມາດຍົກ ສະມັດຖະພາບເຂົ້ານາ 4,75 ໂຕນ/ເຮັກຕາ. ຄອບຄົວຕົວແບບໃນການ ປູກພືດເປັນສິນຄ້າມີ 10 ຄອບຄົວ ມີ ເນື້ອທີ່ 4 ເຮັກຕາ, ສະມັດຖະພາບ ໄດ້ 13 ໂຕນ/ເຮັກຕາ, ຜົນຜະລິດທັງໝົດ ມີ 52 ໂຕນ, ຂາຍໄດ້ເງິນຈຳນວນ 49 ລ້ານກີບ, ເດັ່ນກວ່າໝູ່ແມ່ນທ່ານ ຂອງ ແລະ ນາງນຳປີ. ຕົວແບບໃນ ການປູກໄມ້ໃຫ້ຫມາກມີ 56 ຄອບ ຄົວ ມີເນື້ອທີ່ 52 ເຮັກຕາ, ຜົນຜະລິດ 45,53 ໂຕນ/ເຮັກຕາ, ສາມາດຂາຍ ໄດ້ເງິນ 254 ລ້ານກວ່າກີບ, ເດັ່ນກວ່າ ໝູ່ແມ່ນ ທ່ານ ຫີນ ຢູ່ບ້ານສົມສະ ຫວາດ.
ເພື່ອອຳນວຍຄວາມສະດວກແລະເປັນການສົ່ງເສີມການຜະລິດເປັນສິນຄ້າ ຂອງປະຊາຊົນ, ຄະນະພັກອຳນາດການປົກຄອງເມືອງວັງວຽງຍັງໄດ້ລົງທຶນສ້າງສູນສົ່ງເສີມກະສິກຳມີ 2 ສູນຄື: ສູນປາກເປາະມີ 5 ເຮັກຕາ ມີເນື້ອທີ່ປູກໄມ້ໃຫ້ຫມາກ ແລະປູກຫຍ້າ 3,5 ເຮັກຕາ, ເນື້ອທີ່ຄັງລ້ຽງສັດມີ 1,5 ເຮັກຕາ. ປະຈຸບັນໄດ້ປູກໄມ້ໃຫ້ຫມາກເປັນແມ່ພັນ 405 ຕົ້ນເຊັ່ນ: ມີຕົ້ນຫມາກກ້ຽງ,ຖົ່ວລຽນ 91 ຕົ້ນ, ລອງກອງ 75 ຕົ້ນ, ມັງຄຸດ 41 ຕົ້ນ, ລິນຈີ່ 59 ຕົ້ນ, ກ້ວຍໄຂ່ 100 ຂຸມ, ກ້ວຍນ້ຳ 240 ຂຸມແລະ ແຫ່ງທີ່ສອງແມ່ນສຳລັບລ້ຽງສັດ, ປະຈຸບັນມີງົວລາດລ້ຽງເປັນແມ່ພັນ 3 ໂຕແລະງົວບາພັນ 2 ໂຕ ເປັນພໍ່ພັນ ແລະສູນທີ່ສອງ ແມ່ນສູນນາໂພ ມີເນື້ອທີ່ 10 ເຮັກຕາ,ປະຈຸບັນກຳລັງທົດລອງປູກ ຫຍ້າພັນ 7 ຊະນິດ ແລະຕົ້ນໄມ້ໃຫ້ຫມາກເປັນແມ່ພັນເຊັ່ນ: ຫມາກຖົ່ວ ລຽນ , ຫມາກມ່ວງຂຽວສະເຫວີຍ, ລິນຈີ່, ລຳໄຍ, ຫມາກເງາະ, ຫມາກ ຂາມຫວານ ແລະຕົ້ນຫມາກກ້ຽງໃຫຍ່.ໄປຄຽງຄູ່ກັບການສົ່ງເສີມລ້ຽງສັດ, ຄະນະພັກເມືອງວັງວຽງ ຍັງໄດ້ປຸກລະດົມຊຸກຍູ້ພໍ່ແມ່ປະຊາຊົນລ້ຽງສັດເປັນຟາມເຊັ່ນ: ການລ້ຽງປາດຸກພັນ ແລະກົບ ມີ 3 ແຫ່ງ ແລະ ຍັງໄດ້ສົ່ງເສີມການລ້ຽງປາໃນໜອງສະ, ປະຈຸບັນມີຫນອງລ້ຽງປາທັງໝົດ 87 ແຫ່ງ, ລ້ຽງປາໃນນາເຂົ້າ 35 ແຫ່ງ, ປ່ອຍປາແລ້ວ ມີຈຳນວນຫຼາຍກວ່າ 1 ລ້ານໂຕ. ຊີ້ນຳ-ນຳພາຂະແຫນງສັດຕະວະແພດລົງເຄື່ອນໄຫວສັກຢາປ້ອງກັນສັດລ້ຽງປະເພດຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ໄດ້ສັກຢາໃຫ້ງົວແລະຄວາຍມີ 3.480 ໂຕ, ໝູ 3.428 ໂຕ, ສັດປີກ 80.650 ໂຕ, ໃຫ້ວິຊາການລົງກວດກາຊີ້ນຢູ່ຕາມໂຮງງານຂ້າສັດ, ຈັດຝຶກອົບຮົມດ້ານການເຝົ້າລະວັງ ແລະຄວບຄຸມໄຂ້ຫວັດສັດປີກໃຫ້ຕາໜ່າງສັດຕະວະແພດໄດ້ 20 ບ້ານ, ລົງເຜີຍແຜ່ໃຫ້ວິຊາການ ດ້ານການເຝົ້າລະວັງ ໄດ້ 20 ບ້ານ, ພ້ອມທັງໄດ້ ລົງກວດກາ ແລະເຈາະເອົາເລືອດ ສັດປີກຈຳນວນ 150 ໂຕ.
ໃນຂົງເຂດວຽກງານຊົນລະປະທານເຫັນວ່າໄດ້ມີຄວາມເອົາໃຈໃສ່ແລະຂະຫຍາຍຕົວພໍສົມຄວນ, ປະຈຸບັນທົ່ວເມືອງວັງວຽງມີຊົນລະ ປະທານ 153 ແຫ່ງ, ໃນນັ້ນ ເປັນຝາຍຖາວອນ 22 ແຫ່ງ, ຝາຍກວຍຫີນ 12 ແຫ່ງ, ຝາຍພື້ນເມືອງ 119 ແຫ່ງ. ກໍ່ ສ້າງສ້ອມແປງອາຄານປາກຄອງເຫມືອງຂອງໂຄງການຝາຍນ້ຳນອນສຳເລັດຮ້ອຍສ່ວນຮ້ອຍ. ກໍ່ສ້າງ ສ້ອມແປງລະບົບຊົນລະປະທານນ້ຳ ປາທາວ, ບ້ານນາຂວາງມີ ມູນຄ່າ 1.500 ລ້ານກີບ, ກໍ່ສ້າງຄອງເຫມືອງຜາເທົາມີມູນຄ່າ 2,5 ລ້ານກີບ (ທຶນຂອງຊາວນາເອງ). ພ້ອມກັນນັ້ນຍັງໄດ້ສຳຫລວດເນື້ອທີ່ດິນຈະຊ່າວເປັນນາໃຫມ່ຢູ່ໂຄງການລ້ອງນ້ຳນາງບີ, ບ້ານນາຂວາງ ສາມາດປະເມີນໃນເບື້ອງຕົ້ນມີເນື້ອທີ່ດິນ ຈະສາມາດ ຊ່າວນາໄດ້ 130 ເຮັກຕາ.ລົງສຳຫຼວດ ເນື້ອທີ່ຈະເຮັດນາລ້ອງນ້ຳ ນ້ອຍ ຢູ່່ ບ້ານ ຊວາງ ມີເນື້ອທີ່ດິນຈະບຸກເບີກ ເຮັດນາໄດ້ 47 ເຮັກຕາ.
ສັງລວມແລ້ວວຽກງານປູກຝັງແລະລ້ຽງສັດຢູ່ເມືອງວັງວຽງແຂວງ ວຽງຈັນ ແມ່ນໄດ້ຮັບການເອົາໃຈໃສ່ໃນການຊີ້ນຳ-ນຳພາຈາກຄະນະພັກແລະອຳນາດການປົກຄອງເມືອງຢ່າງຈົດຈໍ່ເຊິ່ງສະແດງ ອອກໃຫ້ເຫັນແມ່ນໄດ້ມອບໂອນຊົນລະປະທານໂຄງການຝາຍນ້ຳກວາງ ຢູ່ບ້ານນາໄຊ ໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນນຳໃຊ້ ແລະ ຄຸ້ມຄອງຢ່າງຂາດຕົວ, ພ້ອມກັນນັ້ນຍັງໄດ້ຊີ້ນຳວຽງການບໍລິຫານດ້ານເຕັກນິກໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນ ແລະອີກເທື່ອຫນຶ່ງ ເຊິ່ງຜູ້ຂຽນເຊື່ອແນ່ວ່າ: ວຽກງານປູກຝັງ-ລ້ຽງສັດ ຢູ່ເມືອງດັ່ງ ກ່າວໃນອະນາຄົດຄົງຈະໄດ້ຮັບການ ເອົາໃຈໃສ່ ແລະ ຂະຫຍາຍຕົວ ຢ່າງບໍ່ຢຸດຢັ້ງ./.
ໄມ້ເກດສະຫນາຫລັງສີດຫົວເຊື້ອ
*ຫວ່າງອາທິດກ່ອນ ນສພ ປະເທດລາວໄດ້ລົງພິມບົດກ່ຽວກັບຄວາມຫວັງຈາກການສີດ ເຊື້ອໃສ່ໄມ້ເກດສະໜາຈະປະສົບຜົນພຽງໃດແລະ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ທ່ານຜູ້ອ່ານ ກໍ່ຄືກະສິກອນທັງຫລາຍຮັບຮູ້ຂໍ້ມູນ ຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງນັ້ນ, ມື້ນີ້ ທ່ານ ຄຳໄພ ສົມຊະນະອຳນວຍການບໍລິສັດ ຄຳໄພຊະນະພັດທະນາກະສິກຳລ້ຽງສັດ-ປູກໄມ້ອຸດສາຫະກຳມີລາຍລະອຽດ ກ່ຽວກັບຜົນຂອງການຕັດໄມ້ທີ່ຕົນປູກເພື່ອຂູດເອົາແກນດຳ ຊຶ່ງກ່ອນອື່ນທ່ານໄດ້ເວົ້າວ່າ: ກ່ອນຈະຄິດມາປູກໄມ້ເກດສະໜານັ້ນ,ໃນເບື້ອງຕົ້ນເຫັນວ່າເຂົາເຈົ້າມີການຊື້ຂາຍໄມ້ທຳມະຊາດ ໄມ້ເກດສະໜາເກີດຢູ່ຕາມພູຜາປ່າດົງພົງໄພ ກັນມາເປັນເວລາ 10-20 ປີມາແລ້ວ ສ່ວນການສ້າງສານ, ສ້າງເກດແມ່ນໂດຍທຳມະຊາດເພິ່ນຊື້ຂາຍກັນແມ່ນມີລາຄາແພງຂາຍທີ່ສຸດໂດຍສະເພາະຊື້ໄປເຮັດຫົວເຊື້ອນ້ຳຫອມ ແລະ ອື່ນໆເພາະສະນັ້ນເຫັນໄມ້ທີ່ຢູ່ປ່າເປັນໄມ້ທີ່ຮັກສາ ແລະ ຫວງແຫນຂອງວົງສາຄະນະຍາດແຫ່ງຊາດພວກເຮົາ ຈຶ່ງໄດ້ຫັນມາທົດລອງປູກໄມ້ເກດສະໜາ ຢູ່ສວນບ້ານນາຊອນ ເມືອງນາຊາຍທອງໃນປີ 2000 ຈຳນວນ 20 ພັນຕົ້ນ ມາເຖິງປະຈຸບັນໄດ້ປູກຕົ້ນໄມ້ເກດສະໜາຈຳນວນ 1 ລ້ານຕົ້ນ.
ທ່ານ ຄຳໄພ ກ່າວວ່າ: ພາຍຫລັງປູກມາໄດ້ 6 ປີ, ກໍໄດ້ມີບໍລິສັດແຮມປີປາກມາ ໄດ້ມາທົດລອງ ໃສ່ເຊື້ອກະຕຸ້ນ ໃຫ້ພວກເຮົາ ໃນລາຄາ 30 ໂດລາຕໍ່ຕົ້ນ ດ້ວຍການເຈາະເປັນຮູໄລຍະຫ່າງກັນປະມານ 20 ຊັງຕີແມັດ. ຈາກນັ້ນກໍເອົາທໍ່ຢາງມາປັກໃສ່ຕາມຮູອ້ອມຕາມຕົ້ນ, ຫລັງຈາກນັ້ນກໍ່ໄດ້ສີດຫົວເຊື້ອໃສ່ ໂດຍແບ່ງອອກເປັນສອງໄລຍະ ຄື 6 ເດືອນສີດເຊື້ອເທື່ອໜຶ່ງ ແລ້ວປະໄວ້ປະມານອີກ 6 ເດືອນກໍ່ສີດເຊື້ອໃສ່ອີກເທື່ອໜຶ່ງລວມເປັນໄລຍະ 12 ເດືອນຕ້ອງໄດ້ຕັດ ແລະ ຕ້ອງຕັດລະດູແລ້ງ ຍ້ອນບໍລິສັດບໍ່ມີເວລາ ຈຶ່ງໄດ້ແກ່ຍາວມາເປັນເວລາເຖິງ 18 ເດືອນຈຶ່ງໄດ້ຕັດຖືວ່າເກີນເວລາໄປ 6 ເດືອນ ຫລັງຈາກນັ້ນກໍ່ມາເສາະເບິ່ງ ເຫັນວ່າໄມ້ແມ່ນເຂົ້າແກນດີ ຈຶ່ງເກີດມີຄວາມຮູ້ສຶກຕື່ນເຕັ້ນ ແລະ ກໍເຊື່ອວ່າມັນຕ້ອງມີລາຄາຄືເພິ່ນຊື້ຂາຍກັນຕາມທຳມະດາເວລາ ບໍ່ໄດ້ໃສ່ເຊື້ອນີ້,ຂະນະດຽວກັນ ຢູ່ລາວເຮົາກໍມີໂຮງງານຕົ້ມກັ່ນແລ້ວເຊິ່ງເພິ່ນຈະເກັບຊື້ໃນລາຄາກິໂລລະ 2.000 ກີບ ຖ້າໄມ້ມີເຊື້ອດຳໆກໍມີລາ ຄາແຕ່ 130.000-250.000 ກີບຕໍ່ກິໂລ ເມື່ອເຮົາເຫັນເປັນເກດ ແລະ ຫອມແບບນີ້ຕ້ອງມີລາຄາຢ່າງແນ່ນອນ.ດັ່ງນັ້ນ, ເມື່ອເວລາພວກເຮົາສີດສານກະຕຸ້ນແລ້ວ ຢ່າງໜ້ອຍຕົ້ນໜຶ່ງກໍຈະມີລາຄາ 500-600 ໂດລາ ແຕ່ໃສ່ໄປແລ້ວ,ບໍລິສັດແຮມປີປາກມາ ກໍຂໍຊື້ ຕົ້ນລະ 200 ໂດລາ ຊຶ່ງເຮົາກໍ່ຕັດສິນໃຈຂາຍໃຫ້ເພິ່ນ ຕົ້ນລະ 200 ໂດລາ ເພື່ອໃຫ້ເພິ່ນໄປທົດສອບຊອກຕະຫລາດຊ່ວຍກັນ ເພື່ອໃຫ້ຕະຫລາດຮອງຮັບ ແລະ ມີຕະຫລາດທີ່ແນ່ນອນ ຮັບປະກັນຄຸນນະພາບທີ່ໃສ່ເຊື້ອນີ້ ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ປູກໄມ້ເກດສະໜາທັງຫລາຍບໍ່ຕົກຢູ່ໃນທ່າຮັບ ຖືວ່າຮອດຂັ້ນນີ້ໃນນາມສວ່ນຕົວແມ່ນໄດ້ບັນລຸ ຢ່າງໜ້ອຍ 80% ກວ່າໃນທາງບວກ.
ອຳນວຍການ ບໍລິສັດຄຳໄພຊະນະພັດທະນາກະສິກຳປູກຝັງ ແລະ ລ້ຽງສັດ ກ່າວວ່າ : ຕໍ່ກັບໝາກຜົນທີ່ຍາດມາໄດ້ນັ້ນ,ກໍ່ຫວັງຢາກໃຫ້ພາກສ່ວນກ່ຽວຂ້ອງໃຫ້ເຫັນວ່າ: ມີມຸມ ມອງໃດ, ຄວາມເປັນໄປໄດ້ຄືແນວໃດ ທີ່ຈະຊອກຕະຫລາດຊ່ວຍກັນເພື່ອຊ່ວຍກະສິກອນ ກໍ່ຍິ່ງເປັນການດີ, ສ່ວນ ຂ້າພະເຈົ້າເອງມີ ຕົ້ນໄມ້ເກດສະໜາແລ້ວປະມານ 1 ລ້ານຕົ້ນຊຶ່ງນອກຈາກປູກເປັນສິນຄ້າແລ້ວ, ຍັງ ເປັນຮົ່ມ ແລະ ສາມາດ ຮັກສາສະພາບແວດລ້ອມໄດ້ອີກ, ຂະນະດຽວກັນກໍເປັນການສ້າງ ວຽກເຮັດງານທຳໃຫ້ປະຊາຊົນໄດ້ຈຳນວນໜຶ່ງ.ທີ່ສຳຄັນ ມາເຖິງປະຈຸບັນ,ກໍມີຄວາມອາດສາມາດໃນການສະໜອງແກ່ນ ແລະ ເບ້ຍໄມ້ເກດ ສະໜາໃຫ້ແກ່ຜູ້ທີ່ມີຕ້ອງການໄປ ປູກ ໃນດິນສວນໃນລາຄາຕົກລົງ ກັນໄດ້.
ທາງດ້ານ ທ່ານ ພວງສຸວັນ ສີຍາວົງ ອຳນວຍການ ບໍລິສັດແຮບ ປີ ຟາມເມີ ການຄ້າຂາອອກ - ຂາເຂົ້າ ຈຳກັດ ໄດ້ກ່າວວ່າ: ກິດຈະກຳຂອງພວກເຮົາແມ່ນຂາຍຊຸດນ້ຳຢາປູກເຊື້ອໄມ້ເກດສະໜາ ທີ່ຄິດຄົ້ນຈາກສາສະດາຈານຢູ່ມະຫາວິທະຍາໄລເມນິໂຊຕາ ຊຶ່ງຈົດສິດທິບັດຢູ່ ອາເມລິກາເປັນທີ່ຮຽບຮ້ອຍແລ້ວໂດຍມີໂຮງງານຜະລິດຊຸດນ້ຳຢາ ຢູ່ ສສ. ຫວຽດນາມ ແລະ ມີຊື່ວ່າ ຊີເອຄິດ (CA KISS ) ດ້ວຍການທົດລອງປູກເຊື້ອຢູ່ຫລາຍໆປະເທດໄດ້ຮັບຜົນ ຈຶ່ງໄດ້ມີການມາພົວພັນກັບ ທ່ານ ຄຳໄພ ຢູ່ ສ ປປ ລາວເປັນຄັ້ງທຳອິດ ວ່າເຮົາຈະປູກເຊື້ອໃສ່ໄມ້ເກດສະໜາ ໃຫ້ເພາະຮູ້ວ່າເພິ່ນມີໄມ້ປະເພດນີ້ນັບ ແສນຕົ້ນ ຈຶ່ງມາສະເໜີ, ແຕ່ຜ່ານມາກໍມີຫລາຍຄົນເວົ້າວ່າ:ເຮົາຂີ້ຕົວະ, ຂະນະດຽວກັນກໍ ເຄີຍມີີຕ່າງປະເທດເຂົ້າມາຂາຍຊຸດນ້ຳຢາໃຫ້ແລ້ວໜີໄປເລີຍໂດຍບໍ່ຮູ້ ເຫດຜົນ... ດັ່ງນັ້ນກໍເລີຍຕັດສິນໃຈມາ ທົດລອງປູກເຊື້ອໃສ່ ຈຳນວນ 10 ກວ່າຕົ້ນ ໃນທ້າຍປີ 2006 ຊຶ່ງ ຕາມເຕັກນິກແລ້ວຕ້ອງຕັດພາຍໃນ 1 ປີ ຍ້ອນບໍ່ທ່ວງທັນຈຶ່ງຊັກຊ້າອອກໄປ, ແຕ່ກໍ່ຍັງຖືວ່າ ມີຄຸນນະພາບດີ ຄືຕັດຈຳນວນ 9 ຕົ້ນ ໄດ້ແກນດຳປະມານ 4,5 ກິໂລ ເມື່ອ ທຽບກັບແບບຢ່າງແກນດຳ ໄມ້ ເກດສະໜາທີ່ນຳມາແຕ່ຕ່າງປະເທດແລ້ວ ຖືວ່າລື່ນເຂົາເຈົ້າ, ຖ້າຂາຍອອກກໍຈະໄດ້ ລາຄາ ປະມານ 1 ພັນໂດລາສະຫະລັດ/ກິໂລ ແລະ ທັງໝົດນັ້ນຖືວ່າແມ່ນໝາກຜົນທີ່ເພິ່ງພໍໃຈ. ທ່ານ ຍັງເວົ້າ ອີກວ່າ: ຕາມທຳມະດາແລ້ວ, ຕົ້ນໄມ້ເກດສະໜາຈະເກີດຢູ່ນຳປ່າແລະຕົ້ນທີ່ເຂົ້າເກດນີ້ສ່ວນໃຫຍ່ຈະມີອາຍຸແຕ່ 30-50 ປີຂຶ້ນໄປ ຂະນະດຽວກັນກໍມີປະຊາຊົນຈຳນວນໜຶ່ງທີ່ລັກລອບເຂົ້າໄປຕັດໄມ້້ເກດສະໜາຢູ່ໃນປ່ານັ້ນ ເຂົາເຈົ້າກໍໄດ້ກົ່ນເອົາຮາກໄປນຳ ແລະ ເມື່ອເປັນ ແນວ ນີ້, ກໍໝັ້ນໃຈໄດ້ເລີຍວ່າໄມ້ເກດສະໜານັບມື້ຈະສູນພັນ. ດັ່ງນັ້ນ,ຈຶ່ງເປັນສິ່ງທີ່ຈຳເປັນຕ້ອງໄດ້ປູກເພື່ອເຮັດແນວໃດໃຫ້ໄມ້ເກດສະໜາ ເປັນແຫຼ່ງລາຍຮັບໃຫ້ຄົນ ເຮົາ ໄດ້ ແລະ ໃນການປູກເອົາເອງນີ້,ກໍ ຕ້ອງມີວິທີການ ເພື່ອສ້າງມູນຄ່າເພີ່ມ ໂດຍໃຊ້ວິທີ ການສີດຫົວເຊື້ອໃສ່ ຄື ໃນ 1 ເຮັກຕາ ຖ້າປູກ 3X3 ຈະມີຢູ່ 1.100 ຕົ້ນ./.
ປົກປັກຮັກສາປ່າໄມ້ເພຶ່ອຫຍັງ
*ເບິ່ງລວມແລ້ວປ່າໄມ້ໃນລາວເຮົາມີຄວາມບອບບາງຫລາຍຄືບັນດາທ່ານຈະສັງເກດເຫັນເວລາຂີ່ລົດຂຶ້ນເໜືອລົງໃຕ້ ຫລຽວເບິ່ງ ຕາມເປີ້ນພູ ຄວາມໜາແໜ້ນຂອງປ່າໄມ້ເຕັມໄປດ້ວຍປ່າເຫຼົ່າປ່າແຊງ ກົກໄມ້ໃຫຍ່ບໍ່ຢາກເຫັນແລ້ວ,ແຕ່ກໍຍັງດີທີ່ມີຢູ່ຕາມເສັ້ນທາງເລກ 13 ໃຕ້ ອ່າວເຫັນແດ່. ການເສື່ອມໂຊມຂອງປ່າໄມ້ແມ່ນມາຈາກການຖາງປ່າເຮັດໄຮ່ ແລະຕັດໄມ້ທຳລາຍປ່າເພື່ອຫາລ້ຽງຊີບປະຈຳວັນ. ພາຍ ຫລັງທີ່ລັດຖະບານ ໄດ້ວາງມາດຕະການກໍຄືກົດໝາຍອອກມາ ກໍ ເພື່ອເປົ້າໝາຍໃຫ້ຢຸດເຊົາການຖາງປ່າເຮັດໄຮ່ ,ໃຫ້ຫັນປະຊາຊົນນໄປເຮັດອາຊີບແນວອື່ນແທນ ຂະນະດຽວກັນກໍມີນະໂຍບາຍສົ່ງເສີມການ ປູກໄມ້ ອັນໄດ້ເຮັດໃຫ້ພູແຕ່ລະ ໜ່ວຍມີການປົກຄຸມດ້ວຍສີຂຽວຄືນມາອິກ.
ຕາມການລາຍງານກ່ຽວກັບປ່າໄມ້ ຢູ່ໃນລາຍການໜຶ່ງຂອງສະ ຖານີໂທລະພາບແຫ່ງຊາດລາວ ນັ້ນ,ທ່ານ ດຣ ສີລາວັນ ສະຫວັດວົງ ຫົວໜ້າກົມປ່າໄມ້ໃຫ້ຮູ້ວ່າ: ປ່າໄມ້ໃນ ສປປ ລາວໄດ້ແບ່ງເປັນສາມປະເພດ ເພື່ອການປົກປັກຮັກສາແລະພັດທະນາຄື: ປ່າປ້ອງກັນ, ປ່າສະ ຫງວນ ແລະ ປ່າຜະລິດ. ການປົກປັກຮັກສາປ່າປ້ອງກັນແມ່ນເພື່ອ ຮັກສາແຫລ່ງນ້ຳ ປ້ອງກັນການເຊາະເຈື່ອນ ແລະ ຄຸນນະພາບ ຂອງດິນ, ເຂດຍຸດທະສາດປ້ອງກັນຊາດ ປ້ອງກັນໄພທຳມະຊາດ ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະອື່ນໆ. ປ່າປ້ອງກັນແບ່ງອອກເປັນເຂດຫວງຫ້າມເດັດຂາດ ແລະເຂດຄຸ້ມຄອງການນຳໃຊ້. ເຂດຫວງຫ້າມເດັດຂາດ ແມ່ນເຂດປ່າໄມ້ຊຶ່ງເປັນບ່ອນທີ່ມີຄວາມຄ້ອຍຊັນສູງກວ່າ 35 ອົງສາ, ເຂດຕົ້ນກຳເນີດຂອງສາຍນ້ຳ ປ່າລຽບແຄມນ້ຳ ແຄມທາງ ແລະ ເຂດອື່ນໆທີ່ມີຄວາມສ່ຽງຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ.ໃນເຂດນີ້ຕ້ອງໄດ້ປົກປັກຮັກສາຢ່າງເຂັ້ມງວດ ແລະບໍ່ອະນຸຍາດໃຫ້ດຳເນີນກິດຈະການໃດໆເຊັ່ນ: ການຖາງປ່າເຮັດໄຮ່,ຕັດ,ທຳ ລາຍ,ຈູດເຜົາ,ເຄື່ອນຍ້າຍຕົ້ນໄມ້, ຕັດໄມ້ຟືນ,ເອົາສັດເຂົ້າມາລ້ຽງ, ຕັ້ງບ້ານເຮືອນ, ກໍ່ສ້າງກິດຈະການອື່ນໆນັບທັງການຂຸດຄົ້ນດິນ ບໍ່ແຮ່ ແລະ ເກັບກູ້ເຄື່ອງປ່າຂອງດົງ. ເຂດຄຸ້ມຄອງການນຳໃຊ້ແມ່ນເຂດປ່າໄມ້ບ່ອນທີ່ບໍ່ມີຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ເຊິ່ງໃນເຂດນີ້ຕ້ອງໄດ້ປົກປັກຮັກສາຄືກັບເຂດຫວງຫ້າມເດັດ ຂາດ ແຕ່ອະນຸຍາດໃຫ້ປະຊາຊົນນຳໃຊ້ໄມ້ ແລະຜະລິດຕະຜົນປ່າໄມ້ຕາມແຜນຈັດສັນ.
ດຣ.ສີລາວັນ ຍັງກ່າວອີກວ່າ: ການປົກປັກຮັກສາປ່າສະຫງວນ ແມ່ນການຮັກສາປ່າໄມ້ໃຫ້ອຸດົມ ສົມບູນ ກໍຄືປົກປັກຮັກສາພັນພືດ,ພັນສັດ,ຊີວະນາໆພັນ, ລະບົບນິເວດທີ່ມີຄຸນຄ່າທາງທຳມະຊາດ,ປະຫວັດ ສາດ, ວັດທະນະທຳໃຫ້ດຳລົງຄົງຕົວ ແລະ ຂະຫຍາຍຕົວ.ພ້ອມກັນ ນັ້ນ,ກໍໃຫ້ມີປ່າໄມ້ ທິວທັດທຳມະຊາດທີ່ສວຍສົດງົດງາມ ເພື່ອການພັດທະນາ ສວນອຸທິຍານແຫ່ງຊາດເໝາະສົມແກ່ການທ່ອງທ່ຽວ ແລະການຄົ້ນຄ້ວາທົດລອງທາງດ້ານວິທະຍາສາດ. ປ່າສະຫງວນແບ່ງອອກເປັນເຂດຫວງຫ້າມເດັດຂາດ ເຂດຄຸ້ມຄອງການນຳໃຊ້ ເຂດເຊື່ອມຕໍ່ ແລະ ເຂດກັນຊົນ. ເຂດຫວງຫ້າມເດັດຂາດແມ່ນເຂດປ່າໄມ້ຊຶ່ງເປັນບ່ອນອາໄສ,ບ່ອນຫາກິນ ແລະ ຂະຫຍາຍພັນຕົ້ນຕໍຂອງສັດຕ່າງໆ ແລະເປັນບ່ອນທີ່ມີພັນພືດອັນຫລາກຫລາຍ ແລະດົກໜາ. ໃນເຂດດັ່ງກ່າວນີ້ບໍ່ອະນຸຍາດໃຫ້ດຳເນີນກິດ ຈະການປ່າໄມ້ ເກັບກູ້ຜະລິດຕະຜົນໄມ້ ລວມທັງການເຂົ້າໄປໃນເຂດດັ່ງກ່າວຢ່າງເດັດຂາດໂດຍບໍ່ໄດ້ຮັບອະນຸຍາດ. ການເຄື່ອນຍ້າຍພັນສັດ ກໍບໍ່ອະນຸຍາດເຊັ່ນດຽວກັນ. ເຂດຄຸ້ມຄອງການນຳໃຊ້ແມ່ນຈັດສັນເຂດປ່າໄມ້ທີ່ຢູ່ຕິດຈອດ ຫລື ໃກ້ຄຽງກັບເຂດຫວງຫ້າມເດັດຂາດ.ໃນເຂດນີ້ຕ້ອງໄດ້ປົກປັກຮັກສາຄືກັບເຂດຫວງຫ້າມເດັດຂາດ,ແຕ່ອະນຸຍາດໃຫ້ປະຊາ
ຊົນນຳໃຊ້ໄມ້ ແລະຜະລິດຕະຜົນປ່າໄມ້ຕາມ ແຜນຈັດສັນ. ເຂດເຊື່ອມຕໍ່ ແມ່ນເຂດຈັດສັນ ເພື່ອປົກປັກຮັກສາສຳ່ ທາງທຽວຂອງສັດລະຫວ່າງປ່າສະຫງວນດ້ວຍກັນ ຫລື ລະຫວ່າງປ່າສະຫງວນ ແລະປ່າປະເພດອື່ນເພື່ອໃຫ້ມີການຄົງຕົວແລະການຂະຫຍາຍຕົວຂອງສັດປ່າ. ໃນເຂດດັ່ງກ່າວບໍ່ອະນຸຍາດໃຫ້ຕັດຕົ້ນໄມ້ ດຳເນີນກິດຈະການປ່າໄມ້ຫລືກິດຈະການອື່ນທີ່ເປັນການກີດຂວາງ ຫລືທຳລາຍທາງທຽວຂອງສັດ.ເຂດກັນຊົນແມ່ນຈັດສັນເພື່ອປ້ອງກັນການບຸກລຸກທຳລາຍປ່າສະຫງວນ.
ການປົກປັກຮັກສາປ່າຜະລິດແມ່ນການຮັກສາປ່າໄມ້ໃຫ້ອຸດົມ ສົມບູນເພື່ອຕອບສະໜອງຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການຂອງການພັດທະນາເສດຖະກິດ -ສັງຄົມແຫ່ງຊາດ ແລະລຶບລ້າງຄວາມທຸກຍາກຂອງປະຊາຊົນບັນດາເຜົ່າ./.
ກະສິກຳ ອິນຊີ
*ເຖິງແມ່ນວ່າ ວັນສິ່ງແວດລ້ອມໂລກ ໄດ້ຜ່ານພົ້ນໄປແລ້ວກໍຕາມ (5 ມິຖຸນາ) ແຕ່ບໍ່ວ່າເວລາໃດກໍຕາມ ພວກເຮົາກໍມີຄວາມຈຳເປັນທີ່ຈະຕ້ອງໄດ້ປະກອບສ່ວນ ເຮັດໃຫ້ໂລກຫນ່ວຍນີ້ ມີຄວາມສົມດຸນທາງດ້ານສີ່ງແວດລ້ອມ ເທົ່າທີ່ຄວນຈະເປັນເຊັ່ນດຽວກັນກັບການ ຜະລິດກະສິກຳ ທີ່ຄວນຈະເນັ້ນ ຮັກສາຄວາມສົມດຸນຂອງດິນຄື ບໍ່ໃຫ້ເກີດການເສື່ອມສະມັດຕະພາບເປັນຕົ້ນ.
ຢ່າງໃດກໍດີ, ສຳລັບກະສິກຳ ອິນຊີ ແມ່ນມີຫລັກການລວມ ຂອງການຜະລິດຄື: ຮັກສາ ແລະ ເພີ່ມຄວາມອຸ ດົມສົມບູນໃຫ້ດິນ ໃນໄລ ຍະຍາວ, ຮັກສາວົງຈອນຊີວະພາບ ພາຍໃນໄຮ່ນາຮົ້ວສວນ, ໂດຍສະເພາະແມ່ນທາດອາຫານພືດ,ເພີ່ມທາດບຳລຸງໃນດິນ ໂດຍນຳໃຊ້ພືດຕະກຸນຖົ່ວ ນຳໃຊ້ຊີວະວິທະຍາ ປ້ອງກັນແທນທີ່ຈະເປັນການແກ້ໄຂ, ປູກແລະລ້ຽງສັດໄປພ້ອມກັບຫລາຍຊະນິດ ທີ່ເຫມາະສົມກັບສະພາບທ້ອງຖິ່ນ, ມີສະຖານທີ່ພຽງພໍກັບຄວາມຕ້ອງການຂອງສັດລ້ຽງ, ຫ້າມນຳໃຊ້ສານເຄມີສົງເຄາະເຊັ່ນ: ຝຸ່ນ, ຢາຂ້າສັດຕູພືດ, ຮໍ່ໂມນ ແລະ ສານເລັ່ງຕ່າງໆ, ຫ້າມນຳໃຊ້ວີສະພັນທຸກຳ ແລະ ຜະລິດຂອງມັນ, ຫ້າມນຳໃຊ້ສານເຄມີ ຫຼື ວິທີການຜະລິດ ທີ່ເປັນອັນຕະລາຍເຂົ້າໃນຂະບວນ ການອາຫານສຳເລັດຮູບ.
ກະສິກຳ ອິນຊີ ຫມາຍເຖິງລະ ບົບການຜະລິດ ທີ່ມີຄວາມຫລາກຫລາຍ ຊຶ່ງມີການຈັດການກັບສິ່ງແວດລ້ອມ ໃຫ້ມີຄວາມສຳພັນກັນກັບລະບົບນິເວດ ກະສິກຳ ໂດຍບໍ່ນຳໃຊ້ຝຸ່ນເຄມີ ຫຼື ຢາຂ້າແມງໄມ້ ເພື່ອເພີ່ມຄວາມອຸດົມສົມບູນໃຫ້ດິນ, ສຸ ຂະພາບພືດ, ປ້ອງກັນແມງໄມ້ ແລະ ພະຍາດທຳລາຍ ຊຶ່ງໂດຍທົ່ວໄປແມ່ນເນັ້ນຫນັກໃສ່ການນຳໃຊ້ແຫລ່ງວັດຖຸ ທີ່ມີຢູ່ໃນໄຮ່ນາຮົ້ວສວນເຊັ່ນ: ຫຍ້າ, ຝຸ່ນຄອກ,ແກບ,ເຟືອງ ແລະ ອື່ນໆ ຂະນະດຽວກັນກໍເປັນການຫລຸດຜ່ອນ ການນຳໃຊ້ກະສິກຳ ຂາເຂົ້າ (ທີ່ມາຈາກນອກໄຮນາຮົ້ວສວນ) ຊຶ່ງມັນແຕກຕ່າງຈາກກະສິກຳທົ່ວໄປ ຫຼື ກະສິກຳທີ່ບໍ່ ແມ່ອິນຊີ ທີ່ເນັ້ນຫນັກ ແຕ່ການເພີ່ມຜະລິດຕະພາບ ໂດຍປູກພືດຊະນິດດຽວ ແລະ ນຳໃຊ້ກະສິກຳເຂົ້າເຊັ່ນ: ປຸ໋ຍເຄມີ, ຢາຂ້າແມງໄມ້.
ລະບົບກະສິກຳ ອິນຊີ ໄດ້ກຳຈັດການນຳໃຊ້ຝຸ່ນເຄມີ ແລະ ຢາຂ້າແມງໄມ້. ຍ້ອນຜົນກະທົບທາງເຄມີ ທີ່ບໍ່ເປັນຜົນດີ ຕໍ່ສຸຂະພາບຂອງຄົນເຮົາ, ຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມແລະ ຜົນກະ ທົບໄລຍະຍາວ ທີ່ມີຕໍ່ຜະລິດຕະພາບ ຂອງໄຮ່ນາຮົ້ວສວນ, ແຕ່ກະສິກຳ ອິນຊີ ກໍ່ບໍ່ສາມາດຮັບ ປະ ກັນໄດ້ວ່າ ຜະລິດຕະພັນ ອິນຊີ ຈະປອດໄພ 100% ຈາກສານເຄມີຕົກຄ້າງ, ທັງນີ້ ກໍ່ເນື່ອງຈາກວ່າ ໂດຍທຳມະຊາດແລ້ວ ໃນສິ່ງແວດລ້ອມກໍມີການເປິເປື້ອນຂອງມົນລະພິດ ຢູ່ແລ້ວ./.
ເພື່ອຄວາມສຳນຶກດ້ານ ຊີວະນາໆພັນໃຫ້ຄົນລຸ້ນສືບທອດ
*ເຊົ້າວັນທີ 22 ພຶດສະພາ 2008; ທີ່ບໍລິເວນອ້ອມຮອບ ສະໂມສອນໃຫຍ່ ວິທະຍາເຂດ ດົງໂດກ ມະຫາວິ ທະຍາໄລແຫ່ງຊາດ(ມຊ ); ບັນດານັກສຶກສາ ແລະ ອາຈານ ຍ່າງສວ່ານສົນໄປມາເຂົ້າໆອອກໆສະໂມສອນ... ບາງພ່ອງຖືກໂຖດອກໄມ້ ຫລື ເບ້ຍໄມ້; ບາງພ່ອງ ຫອບເຄື່ອງ ຫລາຍອັນເປັນ ອິລຸງຕຸງນັງ ເໝືອນດັ່ງຟ້າວຟັ່ງກັບວຽກງານໃດໜຶ່ງ. ເມື່ອຍ່າງເຂົ້າໄປໃນສະໂມສອນ ຈຶ່ງຮູ້ວ່າເຂົາເຈົ້າພວມຂຸ້ນຂ້ຽວ ຈັດວາງ ທັງປະ ດັບເອ້ລັອກວາງສະແດງຜົນງານແລະ ກິດຈະກຳຈາກຄວາມນຶກຄິດ ປະກອບໃຫ້ແກ່ພິທີສະເຫລີມສະ ຫລອງວັນຊີວະນາໆພັນສາກົນ 22 ພຶດສະພາ ຊຶ່ງແມ່ນ ສູນຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການພັດທະນາ ຫລື ສສທ ມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດຮ່ວມກັບກົມ ສິ່ງແວດລ້ອມ ອົງການຊັບພະຍາກອນນ້ຳ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ ເປັນເຈົ້າການຈັດຂຶ້ນ ພາຍໃຕ້ ການສະໜັບສະໜູນ ຂອງຫ້ອງການຮ່ວມມືພັດທະນາ ຂອງອົງການ ແຫ່ງປະເທດ ສະວິດ .
ທ້າວ ນິລະຫວັດ ໄຕບາງວິໄລ ນັກສຶກສາ ປີ 2 ຂອງ ສສທ ແມ່ນອີກຜູ້ໜຶ່ງທີ່ໄດ້ຮ່ວມກັບໝູ່ໃນຫ້ອງຈັດວາງສະແດງ ເພື່ອຊີວະນາໆພັນ ທີ່ເນັ້ນໃຫ້ຄວາມສຳຄັນ ເລື່ອງດິນແລະ ພືດ ໂດຍສະເພາະແມ່ນພືດ ເປັນຢາ ໃນການສະເຫລີມສະຫລອງວັນຊີວະນາໆພັນສາກົນໃນຄັ້ງນີ້. ນິລະຫວັດ ເວົ້າຕໍ່ຜູ້ຂຽນວ່າ ໂດຍສ່ວນຕົວແລ້ວ ກໍ່ເປັນຄົນມັກທ່ອງທ່ຽວທຳມະຊາດແລະ ເມື່ອໄດ້ເຂົ້າມາຮຽນທີ່ສູນນີ້ກໍ່ ຍິ່ງເຫັນໄດ້ຄວາມຈຳເປັນທີ່ຈະຕ້ອງປົກປັກຮັກສາຄວາມຫລາກຫລາຍຂອງສິ່ງມີຊີວິດໃນທຳມະຊາດ. ສິ່ງສະແດງອອກ ເຖິງອະນາຄົດນັກຄຸ້ມຄອງສິ່ງແວດລ້ອມ ຜູ້ນີ້ຈຸດເລີ່ມຕົ້ນ ແມ່ນ ບໍ່ຖິ້ມຂີ້ເຫຍື້ອຊະຊາຍ. ນິລະຫວັດ ເວົ້າສູ່ຟັງວ່າ ຕິດໃຈຄຳເວົ້າຜູ້ໃຫຍ່ ທ່ານໜຶ່ງຊຶ່ງເຄີຍໄປຮ່ວມເຄື່ອນໄຫວເຮັດກິດຈະກຳ ທີ່ວ່າຄົນເຮົາຄືພະຍາດມະເຮັງທີ່ທຳລາຍຕົນເອງ; ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອເຮົາຕ້ອງອາໄສໂລກໜ່ວຍນີ້, ກໍ່ຕ້ອງໄດ້ປົກປັກຮັກສາມັນໃຫ້ດີທີ່ສຸດເທົ່າທີ່ຈະເຮັດໄດ້. ສ່ວນ ນາງ ໄກ່ແກ້ວ ສີຫາປັນຍາ ນັກສຶກ ສາຫ້ອງ 1 ເບ ຂອງ ສສທ ທີ່ໄດ້ຮ່ວມກັບໝູ່ໃນຫ້ອງວາງສະແດງ ໂດຍເນັ້ນອາຫານພື້ນເມືອງລາວ ກໍ່ບອກວ່າ ຊີວະນາໆພັນ ນັ້ນມີຄວາມສຳ ຄັນຕໍ່ການດຳລົງຊີວິດຂອງພວກເຮົາຫລາຍທີ່ສຸດ ເພາະທຸກສິ່ງຢ່າງອ້ອມຕົວເຮົາ ລ້ວນແຕ່ນອນໃນລະ ບົບຊີວະນາໆພັນ. ສະເພາະສ່ວນຕົວ ຂອງ ໄກ່ແກ້ວ ທີ່ສະແດງເຖິງການຮັກສິ່ງແວດລ້ອມນັ້ນ ນ້ອງບອກວ່າ ແມ່ນການປະຢັດນ້ຳ ເພາະຊູ່ມື້ນີ້ຢູ່ບາງບ່ອນຂອງນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ນ້ຳບໍ່ພໍໃຊ້, ນ້ຳສັກເຄື່ອງສາ ມາດເອົາໄປຫົດດອກໄມ້ປະດັບເອ້ ຫລື ຕົ້ນໄມ້ໃຫ້ຮົ່ມຢູ່ເຮືອນແລະ ອື່ນໆໄດ້. ສິ່ງດີໃຈໄລຍະຜ່ານມາແມ່ນການໄດ້ປະກອບສ່ວນຮ່ວມກັບໝູ່ຢູ່ໂຮງຮຽນມັດທະຍົມປູກຕົ້ນໄມ້. ແນວໃດກໍ່ດີ ໃນຄວາມຄິດ ຂອງໄກ່ແກ້ວ ແມ່ນຄວນໃຫ້ຄວາມສຳຄັນຕໍ່ການປູກຕົ້ນໄມ້ ເພື່ອສະໜອງຮົ່ມເງົາ ແລະ ໃຫ້ທີ່ເພິ່ງແກ່ສິ່ງມີຊີວິດຕ່າງໆໂດຍທຳມະຊາດ, ສະເພາະ ຜູ້ທີ່ຢູ່ໃນນະຄອນຫລວງ ຂໍໃຫ້ປະຢັດນ້ຳ ແລະ ບໍ່ຄວນຈູດຂີ້ເຫຍື້ອ; ທັງນີ້ ກໍ່ເພາະວ່າ ຫາກຂາດການເອົາໃຈໃສ່ຄຸ້ມຄອງ ປົກປັກຮັກສາ ທີ່ດີ ແລ້ວ ຕໍ່ໄປພາຍພາກໜ້າ ພວກເຮົາກໍ່ຈະພົບແຕ່ຄວາມຫຍຸ້ງຍາກໃນການດຳລົງຊີ ວິດ ເຊັ່ນ: ເກີດໄພແຫ້ງແລ້ງ, ນ້ຳຖ້ວຍ, ພາຍຸ ແລະ ອື່ນໆ. ເຊັ່ນດຽວກັນກັບ ນ້ອງ ເມກຂະຫລາ ປ່ອນສະ ຫວັນ ຈາກຮ້ານຂາຍດອກໄມ້ ມຸງຄຸນ ເມກຂະຫລາ (ຫນ້າສາງຫລັກ 9 ດົງໂດກ) ຊຶ່ງໄດ້ນຳເອົາເບ້ຍໄມ້ ເຂົ້າຮ່ວມວາງສະແດງແລະ ຂາຍໃນການ ສະເຫລີມວັນຊີວະນາໆພັນສາກົນໃນຄັ້ງນີ້ ທີ່ບອກວ່າ ດີໃຈທີ່ຄອບ ຄົວພໍ່ແມ່ ຕົນເອງໄດ້ເປັນສ່ວນໜຶ່ງໃນການປະກອບສ່ວນສ້າງສີຂຽວແລະ ເຫັນວ່າ ທຸກສິ່ງມີຊີວິດຕາມທຳມະຊາດອ້ອມຕົວເຮົາລ້ວນແຕ່ ມີບົດ ບາດຕໍ່ການດຳລົງຊີວິດ.
ຄຳຂວັນສຳລັບວັນຊີວະນາໆພັນ ສາກົນ ປີນີ້ແມ່ນ ຊີວະນາໆພັນ ກະສິກຳ ຊຶ່ງ ໄດ້ເນັ້ນໃຫ້ຄວາມສຳຄັນເຖິງຄວາມຫລາກຫລາຍທາງດ້ານ ສິ່ງທີ່ມີຊີວິດ- ດ້ານກະສິກຳ ທີ່ມີບົດ ບາດຕໍ່ການດຳລົງຊີວິດຂອງມວນມະນຸດ ໃນອະດີດ, ໃນປັດຈຸບັນ ແລະ ອະນາຄົດ ທີ່ຈະຕ້ອງໄດ້ພ້ອມກັນປົກ ປັກຮັກສາ ແລະ ຄຸ້ມຄອງ ໃຫ້ສາ ມາດນຳໃຊ້ໄດ້ຢ່າງຍາວນານ. ການ ສະເຫຼີມສະຫຼອງວັນຊີວະນາໆພັນສາ ກົນ ນອກຈາກເປັນການເພີ່ມຄວາມສຳນຶກໃນດ້ານການຄຸ້ມຄອງຊີວະນາໆພັນແລ້ວ; ຍັງເປັນການປະຕິບັດພັນທະຕໍ່ສົນທິສັນຍາວ່າດ້ວຍການ ປົກປັກຮັກສາຊີວະນາໆພັນ ຊຶ່ງເປັນ ສົນທິສັນຍາທີ່ມີຄວາມສຳຄັນໃນ ວຽກງານປົກປັກຮັກສາສະພາບແວດ ລ້ອມຂອງໂລກ ແລະ ປະເທດເຮົາກໍ່ ແມ່ນຫນຶ່ງໃນ 190 ປະເທດ ທີ່ເປັນ ພາຄີຂອງສົນທິສັນຍາດັ່ງກ່າວ ໂດຍ ລັດຖະບານລາວໄດ້ລົງນາມເຂົ້າຮ່ວມເປັນພາຄີໃນປີ 1996. ສົນທິ ສັນຍານີ້ໄດ້ ເລັ່ງໃສ່ 3 ເປົ້າໝາຍຫຼັກ ຄື: 1. ອະນຸລັກຄວາມຫຼາກຫຼາຍ ທາງຊີ ວະວິດທະຍາຢ່າງກວ້າງຂວາງ. 2: ນຳໃຊ້ ອົງປະກອບ ຂອງ ຊີວະນາໆ ພັນໃຫ້ເກີດປະໂຫຍດສູງສຸດ ແລະ ມີຄວາມຍືນຍົງ.3: ຮັບປະກັນສິດຜົນ ປະໂຫຍດອັນຊອບທຳຈາກການນຳ ໃຊ້ ປະໂຫຍດຊີວະ ນາໆ ພັນເຫຼົ່ານີ້.
ຈາກນັ້ນມາ ເພື່ອທົບທວນສົນທິ ສັນຍາດັ່ງກ່າວ, ໃນກອງປະຊຸມໂລກ Hague ປີ 2002; ສະມາຊິກພາຄີທັງ ໝົດໄດ້ຕົກລົງ ກຳນົດຍຸດທະສາດສາ ກົນເຖິງປີ 2010 ໃຫ້ບັນລຸ 2 ເປົ້າໝາຍ ສຳຄັນຕົ້ນຕໍຄື:1. ຫລຸດຜ່ອນອັດຕາ ການສູນເສຍທາງດ້ານຊີວະນາໆພັນໃນລະດັບສາກົນໃຫ້ໄດ້ໃນລະດັບດີ ສົມຄວນ.
2.ຫລຸດຜ່ອນຄວາມທຸກຍາກ ຂອງປະຊາຊົນໃນລະດັບພາກພື້ນ, ລະດັບປະເທດ ເພື່ອຜົນປະໂຫຍດອັນ ຊອບທຳ ຈາກການນຳໃຊ້ຊີວະນາໆ ພັນແບບຍືນຍົງ ໃຫ້ໄດ້ໃນລະດັບດີ.
ການສະເຫລີມສະຫລອງວັນຊີ ວະນາໆພັນສາກົນ ພາຍໃຕ້ ຄຳຂວັນ ຊີວະນາໆພັນກະສິກຳ ທີ່ ວິທະຍາເຂດ ດົງໂດກ ປີນີ້; ນອກຈາກຈະເປັນ ການໂຮມຊຸມນຸມ ເພື່ອພ້ອມກັນສຳ ນຶກຄືນເຖິງຄວາມສຳຄັນຂອງວັນດັ່ງກ່າວແລ້ວ ຍັງມີການວາງສະແດງຜົນງານຈາກຫລາຍພາກສ່ວນ ທັງອົງການລັດ, ອົງການຈັດຕັ້ງສາ ກົນປະຈຳລາວ ແລະ ເອກະຊົນຈຳ ນວນໜຶ່ງ. ຈຸດສຳຄັນໃນງານນີ້ແມ່ນ ນັກສຶກສາ ໄດ້ສະແດງອອກ ໃນດ້ານຕ່າງໆ ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງເຖິງ ທຳມະຊາດ ເປັນຕົ້ນການວາງສະແດງ, ການແຕ້ມຮູບ ແລະ ອື່ນໆ, ເປັນການສ້າງໃຫ້ຄົນລຸ້ນໜຸ່ມໄດ້ສະແດງຄວາມນຶກຄິດທີ່ມີຕໍ່ຊີວະນາໆພັນ ຈາກມູມມອງທີ່ແຕກຕ່າງກັນອອກໄປ.ຈຸດເລີ່ມຕົ້ນນ້ອຍໆນີ້ ອາດເປັນການຫວ່ານແນວພັນ ຄວາມຮັກສິ່ງແວດລ້ອມ ໃຫ້ແຕກໜໍ່ຈໍ່ຈາວ ຈະເລີນເຕີບໂຕເປັນຮົ່ມສີ ຂຽວ ປົກຄຸມໄປທົ່ວພື້ນແຜ່ນນີ້ໄດ້ໃນອະນາຄົດ./.
ປະເທດລາວ ແຫ່ງຊີວະນາໆ ພັນ ອັນສົມບູນ
*ປະເທດລາວ ນັບວ່າເປັນປະເທດທີ່ມີຄວາມຫລາກຫລາຍທາງດ້ານຊີ ວະນາໆພັນ; ສະເພາະຊີວະນາໆພັນກະສິກຳ ນັ້ນຍິ່ງສົມບູນ, ທັງມີຄວາມຜູກພັນກັບວິຖີຊີວິດຂອງຄົນລາວບັນ ດາເຜົ່າມາເທົ້າເຖິງທຸກວັນນີ້.
ອົງການຊັບພະຍາກອນນ້ຳ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ ໄດ້ຈຳກັດຄວາມໝາຍຂອງຄຳ: “ຊີວະນາໆພັນກະສິກຳ” ແມ່ນແນວພັນ ແລະ ຄວາມແຕກຕ່າງ ຂອງຊີວະນາໆພັນຢູ່ໃນປ່າ, ປູກໃນພື້ນທີ່ກະສິກຳ ທີ່ໃຊ້ເປັນອາຫານແລະ ໃນວຽກກະສິກຳ, ໃນລະດັບເຊືອພັນ, ຊະນິດ ແລະ ລະບົບນິເວດ ຊຶ່ງລວມ ມີ: 1. ຊັບພະຍາກອນພັນທຸກຳ, ສັດ, ຈຸລິນຊີ ແລະ ເຊື້ອເຫັດ.2. ສີ່ງທີ່ມີຊີ ວິດ ທີ່ຈຳເປັນຂາດບໍ່ໄດ້ເພື່ອການຮັກສາການເຮັດໜ້າທີ່ຂໍກຸນແຈຂອງລະບົບນິເວດ, ໂຄງປະກອບ ແລະ ການເຄື່ອນໄຫວຂອງມັນ ເຊັ່ນ: ການຄຸ້ມຄອງພະຍາດ ແລະ ແມງໄມ້, ການໝູນວຽນທາດອາຫານແບບວົງຈອນ ແລະ ການເຄື່ອນໄຫວຮ່ວມກັນຂອງພວກມັນ.3. ເງື່ອນໄຂຕ່າງໆ ນອກ ຈາກ ສິ່ງທີ່ມີຊີວິດ ເຊັ່ນ: ພູມສັນຖານ ໜ້າດິນບ່ອນທີ່ດຳເນີນວຽກງານກະສິກຳ.4. ບັນດາຂົງເຂດວັດ ທະ ນະ ທຳ, ເສດຖະກິດ - ສັງຄົມ ເຊັ່: ພູມປັນຍາທ້ອງຖິ່ນ ແລະ ປະເພນີ ຊຶ່ງໄດ້ສ້າງຮູບຮ່າງຂອງຊີວະນາໆພັນກະ ສິກຳ.
ຢ່າງໃດກໍ່ດີ ສຳລັບປະເທດລາວ ບັນຫາຊີວະນາໆພັນ ຖືກຖືວ່າເປັນຊັບພະຍາກອນສຳຄັນທີ່ສຸດສຳລັບການຄ້ຳປະກັນສະບຽງອາຫານ, ການດຳລົງຊີວິດທີ່ໝັ້ນຄົງ ແລະ ການໂພຊະນາການທີ່ພຽງພໍ; ທັງນີ້ ກໍຍ້ອນວ່າ ຊັບພະຍາກອນດັ່ງກ່າວ ໄດ້ໃຫ້ປະໂຫຍດແກ່ປະເທດພວດເຮົາມາໄດ້ຫລາຍເສັ່ນຄົນ. ການນຳໃຊ້ທີ່ດີ, ການພັດທະນາທີ່ດີຂຶ້ນ ແລະ ການອະນຸລັກຮັກສາທີ່ກ້າວໜ້າ, ຊີວະນາໆ ພັນກະສິກຳ ແມ່ນຄວາມຮຽກ ຮ້ອງຕ້ອງການໃນການຕອບສະ ໜອງ ດ້ານສະບຽງອາຫານໃຫ້ໄດ້ຕາມຄວາມຕ້ອງການທັງໃນປະຈຸ ບັນ ແລະອະນາຄົດ; ທັງນີ້ກໍ່ເພື່ອຫຼຸດ ຜ່ອນການຂາດທາດອາຫານແບບຊຳເຮື້ອ ແລະ ຫລຸດຜ່ອນຄວາມທຸກຍາກໃນເຂດຊົນນະບົດ. ຄຳຂວັນສຳລັບວັນສິ່ງແວດລ້ອມໂລກໃນປີນີ້ແມ່ນ ຊີວະນາໆພັນກະສິກຳ ( Agriculture bio diversity ) ຊຶ່ງນັບວ່າເປັນຄຳຂວັນປຸກລະດົມທີ່ມີຄວາມສຳຄັນສຳລັບຫລາຍໆປະເທດທີ່ຍັງມີຄວາມອຸດົມສົມບູນດ້ເນຊີວະນາໆພັນ ກໍ່ຄື ບັນດາປະເທດທີ່ພວມປະ ສົບ ບັນຫາຂາດເຂີນ ອັນພາໃຫ້ເກີດສະພາບຫຍຸ້ງຍາກອື່ນໆຕາມມານຳ. ສະເພາະ ປະເທດລາວຂອງພວກເຮົາ ຊຶ່ງເປັນປະເທດທີ່ ຍັງມີຄວາມສົມ ບູນ ທາງດ້ານລະບົບນິເວດກະສິ ກຳ ອັນເປັນຜົນມາຈາກຄວາມເອົາໃຈໃສ່ຂອງພັກ - ລັດຖະບານ ໃນການປົກປັກຮັກສາຄຸ້ມຄອງແຕ່ຫົວທີ ນັ້ນ ມາຮອດປັດຈຸບັນ; ປະຊາຊົນບັນດາເຜົ່າ ຍັງໄດ້ເພິ່ງພາອາໄສ ຄວາມຫຼາກຫລາຍດ້ານສິ່ງມີຊີວິດ ກະສິກຳ ຄ້ຳ ປະກັນໃຫ້ແກ່ການດຳລົງຊີວິດ. ໃນຂະນະທີ່ຝົນຫ່າໃຫຍ່ຫລາຍຫ່າໄດ້ທອກເທລົງມາ ໃນຕົ້ນລະດູຝົນໄລຍະນີ້, ເຄື່ອງປ່າຂອງນາ ອັນເປັນອາ ຫານພື້ນເມືອງທີ່ຄົນລາວຈຳນວນຫລາຍໃຫ້ຄວາມນິຍົມ ກໍ່ໄດ້ຫລັ່ງໄຫລສູ່ທ້ອງຕະຫລາດ ທັງໃນຕົວເມືອງ ແລະ ຊົນນະບົດ ຊຶ່ງເປັນການ ສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມສົມ ບູນດ້ານຊີວະນາໆພັນທີ່ພວກເຮົາຍັງພໍມີ. ຂະນະດຽວກັນມັນກໍເປັນການເຕືອນ ສະຕິໃຫ້ພວກເຮົາຕ້ອງໄດ້ພ້ອມກັນປົກປັກຮັກສາ ໃຫ້ສາມາດນຳໃຊ້ໄດ້ຍາວນານຢ່າງບໍ່ມີມື້ບົກແຫ້ງ ເພື່ອອະ ນາຄົດຂອງລູກຫລານໃນພາຍໜ້າ.
ເພື່ອເຮັດໃຫ້ ຊີວະນາໆພັນກະສິ ກຳ ໄດ້ຮັບການປົກປັກຮັກສາ ແລະ ຄຸ້ມຄອງສາມາດສະໜອງຕອບຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງທັງໃນໄລຍະປັດຈຸບັນ ແລະ ອະນາຄົດນັ້ນ ສຳຄັນແມ່ນໝົດທຸກຄົນຄວນມີພັນທະຮ່ວມກັນ ບໍ່ວ່າຈະເປັນກະສິກອນ ຜູ້ປູກແລະ ຜູ້ລ້ຽງ, ຊາວປະມົງ...ໂດຍຜ່ານການເຮັດກະສິກຳແບບຕຶກຕອງຮອບຄອບ. ໃນຂະນະທີ່ບັນດານັກຄົ້ນຄວ້າ ຄວນຈະເພີ່ມຄວາມຮູ້ດ້ານລະ ບົບນິເວດແບບກ້າວໜ້າ ແລະ ການພັດທະ ນາເຕັກໂນໂລຊີ. ນັກວາງແຜນ ມີສ່ວນໃນການວາງບັນດານະໂຍ ບາຍດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມກະສິກຳ ທີ່ເໝາະສົມໃນລະດັບທ້ອງຖິ່ນ, ຂົງເຂດ. ບັນດາຜູ້ຊົມໃຊ້ ມີສ່ວນຮ່ວມໂດຍຜ່ານທາງເລືອກຂອງການຊົມໃຊ້ ຊຶ່ງມີອິດທິພົນນຕໍຄວາມຕ້ອງ ການຂອງຜົນຜະລິດກະ ສິກຳທີ່ໃຊ້ການໄດ້ ແລະ ເໝາະສົມກັບນິເວດແວດລ້ອມ ຂອງ ຕະຫລາດ ພ້ອມທັງຊຸກຍູ້ສົ່ງເສີມການເຮັດກະ ສິກຳແບບຍືນຍົງ./.
ພັດທະນາປ່າໄມ້ວັນລະ 3 ລະບົບປ່າຢ່າງຮັດກຸມ
* ປະເທດລາວຂອງພວກເຮົາ ເຖິງແມ່ນຈະຖືກຖືວ່າເປັນປະເທດທີ່ອຸດົມສົມບູນໄປດ້ວຍຊັບພະຍາກອນປ່າໄມ້ ແລະ ຊິວະນາໆພັນກໍ່ຕາມ, ແຕ່ໃນໄລຍະຜ່ານມາເຫັນວ່າສະ ພາບຂອງປ່າໄມ້ ແລະ ຊີວະນາໆ ພັນແມ່ນ ໄດ້ຖືກບຸກລຸກ, ທຳລາຍ ແລະ ຖືກຂຸດຄົ້ນມານຳໃຊ້ ເພື່ອຜົນປະໂຫຍດດ້ານເສດຖະກິດຢ່າງ ມະຫາສານເຮັດໃຫ້ເນື້ອທີ່ຂອງປ່າໄມ້ໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ ຖືກບົກແຫ້ງລົງເປັນລຳດັບຢ່າງຫນ້າວິຕົກເຮັດໃຫ້ອັດຕາຄວາມປົກຫຸ້ມຂອງປ່າໄມ້ຫລຸດລົງຍັງເຫລືອແຕ່ພຽງ 42% ເທົ່ານັ້ນ.
ເພື່ອເຮັດໃຫ້ການຄຸ້ມຄອງ ແລະ ພັດທະນາປ່າໄມ້ ມີປະສິດທິຜົນສູງ ແລະມີຄວາມຍືນຍົງ ສ້າງໃຫ້ເປັນທ່າແຮງແກ່ການພັດທະນາເສດ ຖະກິດ- ສັງຄົມແຫ່ງຊາດ ໃນໄລຍະຍາວນັ້ນ, ຜ່ານມາລັດຖະບານເຮົາກໍໄດ້ສູ້ຊົນ ພະຍາຍາມກຳຈັດການທຳລາຍປ່າໄມ້ໃຫ້ນັບມື້ຫຼຸດຫນ້ອຍ ລົງ. ການສ້າງລະບຽບ ກົດຫມາຍ, ຂໍ້ກຳນົດ ແລະ ມາດຕະການທີ່ຈຳເປັນຕ່າງໆ ອອກໃຊ້,ໂດຍສະເພາະແມ່ນກົດໝາຍປ່າໄມ້ ແລະ ກົດ ຫມາຍຕ່າງໆ ທີ່ກ່ຽວ ຂ້ອງຕິດພັນແຫນ້ນກັບນະໂຍບາຍ ຢຸດຕິການ ຖາງປ່າເຮັດໄຮ່ແບບເລື່ອນລອຍ, ປະຕິບັດນະໂຍບາຍ ໃນການມອບດິນມອບປ່າ, ການຈັດສັນອາຊີບຄົງທີ່ໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນ ເພື່ອທົດແທນ ການຖາງປ່າເຮັດໄຮ່ ແລະ ການສົ່ງເສີມປະຊາຊົນປູກພືດເປັນສິນຄ້າ, ປູກຕົ້ນໄມ້ອຸດສາຫະກຳ,ຂະ ຫຍາຍ ການລ້ຽງສັດ ແລະອື່ນໆ ເພື່ອເພີ່ມລາຍຮັບແກ່ປະຊາຊົນ, ເຮັດໃຫ້ອັດ ຕາສ່ວນຄວາມທຸກຍາກຂອງປະ ຊາຊົນໄດ້ນັບມື້ຫລຸດຫນ້ອຍຖອຍລົງຢ່າງຫນ້າພາກພູມໃຈ.
ອີງຕາມຂໍ້ມູນຈາກກົມປ່າໄມ້ໄດ້ໃຫ້ຮູ້ວ່າ: ໃນໄລຍະຜ່ານມາເຫັນວ່າ ເນື້ອທີ່ການເຮັດໄຮ່ແບບເລື່ອນລອຍ ໄດ້ຖືກຢຸດຕິລົງໃນເນື້ອທີ່ 14.400 ເຮັກ ຕາໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ ພ້ອມນີ້ ຂະແຫນງການກະສິກຳປ່າໄມ້ຍັງໄດ້ປະຕິ ບັດການມອບດິນມອບປ່າ ແລະ ຈັດສັນອາຊີບຄົງທີ່ ທົດແທນການຖາງປ່າເຮັດໄຮ່ແກ່ປະຊາຊົນໄດ້ 7.300 ກວ່າເຮັກຕາ, ໃນນີ້ມີປະມານ 1.110 ບ້ານ ທີ່ໄດ້ດຳລົງຊີວິດຢູ່ຂອບເຂດປ່າສະຫງວນດ້ວຍການຢຶດຖືອາຊີບປູກຝັງ-ລ້ຽງສັດ ແລະ ການບໍລິການຕ່າງໆ ເພື່ອລ້ຽງຊີບ.
ເຖິງວ່າສະພາບການຖາງປ່າເຮັດໄຮ່ ແບບເລື່ອນລອຍ, ການຕັດໄມ້ ທຳລາຍປ່າ ແລະການຂຸດຄົ້ນໄມ້ ເພື່ອເສດຖະກິດຈະໄດ້ຖືກຈຳກັດໃຫ້ຫລຸດຫນ້ອຍຖອຍລົງເປັນລຳດັບກໍຕາມ ແຕວ່າເນື້ອທີ່ປ່າໄມ້ຢູ່ປະເທດເຮົາກໍຍັງຫລີກລ້ຽງບໍ່ໄດ້ ທີ່ຈະບໍ່ຖືກທຳລາຍອີກຕໍ່ໄປຖ້າຫາກບໍ່ມີມາດຕະການທີ່ຈຳເປັນ ເພື່ອພັດທະນາປ່າໄມ້ໃຫ້ມີຄວາມສົມດູນ ແລະຍືນຍົງຕໍ່ໄປ ເຊິ່ງທາງກົມປ່າໄມ້ ກໍໄດ້ມີວິໄສທັດເອົາໄວ້ວ່າ: ແຕ່ນີ້ຫາປີ 2010 ພວກເຮົາຕ້ອງໄດ້ພັດທະນາປ່າໄມ້ໃຫ້ຫັນເຂົ້າສູ່ ການຄຸ້ມຄອງຢ່າງຮັດກຸມ ໃນ 3 ລະບົບປ່າຄື: ປ່າສະຫງວນ, ປ່າປ້ອງກັນ ແລະປ່າຜະລິດ ເພື່ອເພີ່ມອັດຕາຄວາມປົກຫຸ້ມຂອງປ່າໄມ້ໃຫ້ເພີ່ມຂຶ້ນຈາກ 42% ໃນປັດຈຸ ບັນເປັນ 53% ຫລື ປະ ມານ 12 ລ້ານເຮັກຕາ ພາຍໃນປີ 2010, ດ້ວຍ ການສູ້ຊົນ ຟື້ນຟູປ່າທີ່ເສື່ອມໂຊມໃຫ້ໄດ້ໃນລະດັບ 2,5 ລ້ານເຮັກຕາ ແລະ ສູ້ຊົນປູກໄມ້ໃຫ້ໄດ້ລະດັບ 150.000ເຮັກຕາ ພ້ອມນີ້ ກໍເອົາໃຈໃສ່ ສົ່ງເສີມການລົງທຶນປູກໄມ້ໃຫ້ເປັນຂະບວນກວ້າງຂວາງ ກ້າວໄປເຖິງປິດການຂຸດຄົ້ນໄມ້ ຈາກປ່າທຳມະຊາດ ທີ່ບໍ່ມີການຈັດສັນໃຫ້ໄດ້ຢ່າງສີ້ນເຊີງ ຄຽງຄູ່ກັນນີ້ ກໍຕາມດຳເນີນການຈັດສັນປ່າ ຕາມລະບົບອ່າງໂຕ່ງ ແລະ ຮັບປະກັນ ໃຫ້ໄດ້ລະຫວ່າງການປົກປັກຮັກສາ ແລະ ການນຳໃຊ້ຊັບພະຍາກອນປ່າໄມ້ໃຫ້ມີຄວາມຍືນຍົງ./.
ວຽກງານກະສິກຳປ່າໄມ້ ໃນໄລຍະ 1 ປີທີ່ຜ່ານມາ
*ຂະແໜງກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ ແມ່ນຂະແໜງເສດຖະກິດໜຶ່ງທີ່ມີຄວາມສຳຄັນຕໍ່ກັບການພັດທະນາເສດ ຖະກິດປະເທດເຮົາ. ໂດຍອີງໃສ່ເງື່ອນໄຂ ດ້ານພູມສາດ ແລະ ປະຊາ ຊົນສ່ວນໃຫຍ່ຍັງຕິດພັນກັບການຜະ ລິດກະສິກຳທີ່ເຄີຍມີມາແຕ່ດົນນານ; ສະນັ້ນ ຈຶ່ງເວົ້າໄດ້ວ່າຂະແໜງກະສິ ກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ຈຶ່ງມີຄວາມສຳຄັນ ເພື່ອພັດທະນາທ່າແຮງພື້ນຖານ ໃຫ້ກ້າວສູ່ ອຸດສາຫະກຳ ແລະ ທັນສະໄໝ ໃນອະນາຄົດ.
ຕະຫລອດໄລຍະໜຶ່ງປີຜ່ານມາ ຂະແໜງກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ໄດ້ສຸມທຸກກຳລັງແຮງຂອງຕົນສູ້ຊົນຈັດບັດຕາມ 4 ເປົ້າໝາຍແລະ 13 ມາດຕະ ການໄດ້ຮັບຜົນສຳເລັດພໍສົມຄວນໂດຍສະເພາະແມ່ນການປູກເຂົ້າລວມ ຄືໃນສົກ 2006 -2007 ສາມາດປູກເຂົ້າໄດ້ທັງຫມົດ 812.619 ເຮັກຕາ, ຜົນຜະລິດເຂົ້າໄດ້ 2,71 ລ້ານໂຕນ, ທຽບໃສ່ແຜນການປີບັນລຸໄດ້ 99,4%, ເມື່ອທຽບໃສ່ປີຜ່ານມາເພີ່ມຂຶ້ນ 1,7%. ຢ່າງໃດກໍດີ ສະເພາະ ໄລຍະ 6 ເດືອນ ຕົ້ນປີນີ້ ; ຫ້ອງການກະຊວງກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ ກໍ່ໄດ້ໃຫ້ຮູ້ວ່າການປູກເຂົ້ານາແຊງ ປະຕິບັດ ໄດ້ທັງໝົດ 94.500 ເຮັກຕາ ຊຶ່ງບັນລຸໄດ້ 94,5% ຂອງແຜນການ; ໃນນີ້ແມ່ນເນັ້ນໃສ່ ການຍົກສະມັດຕະພາບນາແຊງໃນເຂດຈຸດສຸມຊົນລະປະທານທົ່ວປະເທດ 40 ພັນເຮັກຕາໃຫ້ໄດ້ 5,5- 6 ໂຕນ/ເຮັກຕາ ແລະ ເຂດທົ່ວໄປ 60 ພັນເຮັກຕາ, ສະມັດຕະພາບ ໃຫ້ໄດ້ 4,5-5 ໂຕນ, ສະເລ່ຍຜົນຜະລິດໃຫ້ໄດ້ 460 ພັນໂຕນ. ນອກຈາກການຜະລິດເຂົ້າແລ້ວ ກະຊວງ ກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ ຍັງໄດ້ເອົາໃຈໃສ່ໃນການຊຸກຍູ້ການປູກພືດສະ ບຽງ ແລະພືດເປັນສີນຄ້າຕ່າງໆ ຊຶ່ງສາມາດບັນລຸໄດ້ໃນເນື້ອທີ່ການປູກເຖິງ 90 ພັນກວ່າເຮັກຕາ ແລະ ອັນພົ້ນເດັ່ນແມ່ນການປູກສາລີແຂງມີເຖິງ 24 ພັນກວ່າເຮັກຕາ, ສາລີຫວານ 5 ພັນກວ່າເຮັກ ຕາ, ຖົ່ວຕ່າງໆ 6 ພັນກວ່າເຮັກຕາ,ເຜືອກ - ມັນ 4 ພັນເຮັກ ຕາ, ໝາກໂມ 3 ພັນເຮັກຕາ, ຜັກຕ່າງໆ 43 ພັນກວ່າເຮັກຕາ. ນອກນີ້ຂະແໜງການດັ່ງກ່າວຍັງໄດ້ສົມທົບກັບທະນາຄານສົ່ງເສີມກະສິກຳໃນການປ່ອຍສິນເຊື່ອໃຫ້ແກ່ຊຸກຍູ້ການຜະລິດ. ສະເພາະການລ້ຽງສັດໃນເດືອນກຸມພາ 2008 ນີ້ກໍໄດ້ມີການສະກັດກັ້ນແລະຄວບຄຸມ ພະຍາດໄຂ້ຫວັດສັດປີກ ຢູ່ເມືອງລອງ ແລະເມືອງສິງແຂວງຫລວງນ້ຳທາ,ໄດ້ທຳລາຍສັດປີກ ແລະ ຊົດເຊີຍຄິດເປັນເງິນ 43 ລ້ານກວ່າກີບ.
ແນວໃດກໍ່ຕາມ ສຳລັບວຽກງານ ການແກ້ໄຂ້ການຢຸດຕິການຖາງປ່າເຮັດໄຮ່ ກໍ່ໄດ້ມີການປະຕິບັດຕິດພັນກັບວຽກງານການພັດທະນາຊົນນະ ບົດ ແລະ ແກ້ໄຂຄວາມທຸກຍາກໃນ 47 ເມືອງທຸກຍາກ ອັນເປັນເປົ້າໝາຍຂອງລັດຖະບານ. ມາດຕະການເພື່ອແກ້ໄຂການເຮັດໄຮ່ແມ່ນຖືເອົາວຽກງານການມອບດິນ-ມອບປ່າແລະຈັດສັນອາຊີບຄົງທີ່ຄືການຫັນມາເຮັດນາ, ປູກພືດອຸດສາຫະກຳເປັນສີນຄ້າ, ປູກໄມ້ໃຫ້ໝາກ, ລ້ຽງສັດ, ການກະສິກຳແບບປະສົມປະສານ, ການປູກໄມ້ອຸດສາຫະກຳ, ເຄື່ອງປ່າຂອງດົງ, ການສະໜອງສີນເຊື່ອແກ່ກະສິ ກອນ, ການຫັດຖະກຳ ແລະ ອື່ນໆ. ຜ່ານການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຕົວຈິງສາ ມາດຈັດສັນອາຊີບຕ່າງໆໄດ້ຄື: ປູກສາລີອາຫານສັດ 25 ພັນຄອບ ຄົວ, ປູກຫຍ້າລ້ຽງງົວ 2 ພັນຄອບຄົວ, ນຳໃຊ້ລະບົບເຕັກນິກນິເວດ 1 ພັນຄອບ ຄົວ, ປູກຢາງພາລາ 1 ພັນຄອບຄົວ, ປູກເຄື່ອງປ່າຂອງດົງຢາງບົງ ແລະໝາກແໜງ 1 ພັນຄອບຄົວ, ຜະລິດກະ ສິກຳແບບປະສົມປະສານປູກຝັງ- ລ້ຽງສັດ 1 ພັນກວ່າຄອບຄົວ, ປູກພືດເປັນສິນຄ້າປະມານ 65 ພັນກວ່າຄອບຄົວ ແລະອື່ນໆ. ນອກນັ້ນກະຊວງ ກະສິກຳ-ປ່າໄມ້ ຍັງໄດ້ສຸມໃສ່ ສ້າງສູນເຕັກນິກ ແລະ ກຸ່ມການຜະ ລິດ ໂດຍໄດ້ສຸມໃສ່ຊຸກຍູ້ສ້າງສູນບໍ ລິການເຕັກນິກໃນເຂດບ້ານຈຸດສຸມແລະ ກຸ່ມບ້ານພັດທະນາ ຊຶ່ງມາຮອດປະຈຸບັນກຸ່ມບ້ານພັດທະນາໃນຂອບເຂດໂຄງການທີ່ຂຶ້ນກັບກອງສົ່ງ ເສີມກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ ທີ່ມີຈຳ ນວນ 335 ກຸ່ມບ້ານ, ໃນນີ້ກວມເອົາ 2 ພັນກວ່າບ້ານ; ສູນບໍລິການເຕັກ ນິກກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ມີ 55 ແຫ່ງ. ສ່ວນວຽກງານຄຸ້ມຄອງປ່າໄມ້ແບບຍືນຍົງ ກໍ່ໄດ້ມີການຈັດສັນໄປຕາມ 3 ປະເພດປ່າຄື: ປ່າຜະລິດໄດ້ສ້າງ ຕັ້ງ ສຳເລັດທັງໝົດ 37 ເຂດລວມເນື້ອທີ່ 2 ລ້ານກວ່າເຮັກຕາ; ໃນນັ້ນມີ 8 ເຂດທີ່ມີແຜນຈັດສັນແລ້ວ, ປ່າປ້ອງກັນແມ່ນສຳເລັດການກຳນົດເຂດໃນແຜນທີ່ໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ ແລະ ປັກຫລັກໝາຍເຂດປ່າສະຫງວນ .
ເຖິງແມ່ນວ່າ ໄລຍະປີຜ່ານມາ ສະພາບໃນຕົວແລະນອກຕົວຈະມີຄວາມຫຍຸ້ງຍາກ, ແຕ່ດ້ວຍຄວາມເອົາໃຈໃສ່ຂອງຄະນະນຳຂອງຂະແໜງການກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ ທັງໃນລະດັບສູນກາງ ກໍ່ຄືທ້ອງຖິ່ນ ຈຶ່ງສາມາດຕອບສະໜອງຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການໃນໄລຍະໃໝ່ໄດ້ໂດຍພື້ນຖານ ຊຶ່ງມັນໄດ້ສະແດງອອກໃຫ້ເຫັນບັນດາຕົວເລກທີ່ສາມາດບັນລຸໄດ້ດັ່ງໃຫ້ຮູ້ເບື້ອງຕົ້ນ ແລະ ຍັງອີກບໍ່ດົນ ຜົນການເກັບເຂົ້ານາແຊງ ຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ ກໍ່ຈະອອກມາ ຊຶ່ງຈະເປັນການຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ວຽກງານຂະແໜງນີ້ໄດ້ຮັບການເອົາໃຈໃສ່ຊຸກຍູ້ ແລະ ສົ່ງເສີມຢ່າງເປັນຮູປະທຳສ່ຳໃດ./.
-----------------
4 ເປົ້າຫມາຍສຳຄັນໃນການພັດທະນາຂະແຫນງກະສິກຳປ່າໄມ້
*ປະຈຸບັນ, ສະພາບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດວຽກງານວິຊາສະເພາະ ກໍຄືການປະຕິບັດໜ້າທີການເມືອງຂອງຕົນ ເພື່ອປະກອບສ່ວນຕາມທິດທາງຂອງພັກ-ລັດ ຮອດປີ 2020 ໃຫ້ປະເທດຊາດຂອງພວກເຮົາຫລຸດພົ້ນອອກຈາກສະພາວະດ້ອຍພັດທະນາ... ເສດຖະກິດແຫ່ງຊາດມີພື້ນຖານອັນໜັ້ນຄົງດ້ວຍໂຄງປະກອບກະສິກຳ - ປ່າໄມ້ ຕິດແໜ້ນກັບອຸດສະຫະກຳແລະ ບໍລິການ ທີ່ມີຄວາມສົມສ່ວນແລະ ຕັ້ງໜ້າ, ມີຄວາມເຊື່ອມໂຍງເຂົ້າກັບພາກພື້ນ ແລະ ສາກົນ.
ດັ່ງນັ້ນ, ເພື່ອຜັນຂະຫຍາຍແນວ ທາງໃຫ້ບັນລຸໝາກຜົນ, ລັດຖະບານກໍໄດ້ກຳນົດ 11 ແຜນງານ ແລະ 111 ໂຄງການອອກ, ສຳລັບ ກະຊວງກະ ສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ ກໍ່ໄດ້ສືບຕໍ່ສູ້ຊົນຫັນເປັນຍຸດທະສາດ ແລະ ແຜນງານເຄື່ອນໄຫວສະເພາະຂອງຕົນ ກໍໄດ້ຫັນເປັນມາດຕະການປະຕິບັດລະ ອຽດ ແນໃສ່ເພື່ອໃຫ້ບັນລຸ 4 ເປົ້າໝາຍໃຫຍ່, ໃນໂອກາດສະຫລຸບຜົນງານ 30 ປີຂອງຂະແໜງການກະສິກຳ-ປ່າໄມ້ ຊຶ່ງ ທ່ານ ສີຕາເຮັ່ງ ຣາຊະພົນ, ລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງກະສິກຳ-ປ່າໄມ້ໄດ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ: ເປົ້າໝາຍທີ 1 ແມ່ນ ຍົກສູງການຜະລິດສະບຽງອາຫານໃຫ້ຮັບປະກັນຢ່າງໜັກແໜ້ນປະກອບສ່ວນໂດຍກົງເຮັດໃຫ້ຕົວເລກ GDP ກະສິກຳ-ປ່າໄມ້ຂະ ຫຍາຍ ຕົວໃນອັດຕາສ່ວນ 3 - 3,4% ຕໍ່ປີ, ຮັກ ສາລະດັບປະລິມານສະບຽງອາຫານເຂົ້າກິນໃຫ້ໄດ້ 500 ກິໂລ ຕໍ່ຫົວຄົນ ຕໍ່ປີ ຫລື ເທົ່າກັບ 3,3 ລ້ານໂຕນເຂົ້າເປືອກໃນທ້າຍປີ 2010, ຮັບປະກັນສະບຽງອາຫານຢູ່ເມືອງທຸກຍາກໃຫ້ໄດ້ຢ່າງໜັກແໜ້ນ, ການຜະລິດຊີ້ນ - ປາ ໃຫ້ຂະຫຍາຍຕົວ 5% ຕໍ່ປີ ຫລື ຄິດໄລ່ເປັນຊີ້ນ 145 ພັນໂຕນ . ປາ 1 ແສນໂຕນ , ຮັກສາການຊົມໃຊ້ຊີ້ນ - ປາສະເລ່ຍ 40 -45 ກິໂລຕໍ່ຫົວຄົນຕໍ່ປີ, ຈັດຕັ້ງ ຄັງແຮເຂົ້າແຫ່ງຊາດໃຫ້ໄດ້ປະມານ 60 ພັນໂຕນ, ໃນນັ້ນຄັງແຮເຂົ້າຂອງທົ່ວປວງຊົນບໍ່ຫລຸດເຄິ່ງໜຶ່ງ ຂອງຈຳນວນເຂົ້າໃນຄັງແຮຊາດທັງໝົດ.
ສ່ວນເປົ້າໝາຍທີ 2 ແມ່ນຈະ ສູ້ຊົນຜະລິດສີນຄ້າເພື່ອສະໜອງວັດຖຸດິບໃຫ້ຂະແໜງອຸດສາຫະກຳ ແລະ ບໍລິການ, ປຸງແຕ່ງຜະລິດຕະພັນກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ ເພື່ອສົ່ງອອກໃຫ້ໄດ້ 1 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ ຫລື ເທົ່າກັບໜຶ່ງສ່ວນສາມ ຂອງມູນຄ່າສົ່ງອອກທັງໝົດໃນທ້າຍປີ 2010. ໃນນີ້ການຜະລິດສີນຄ້າກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ ທີ່ເລັ່ງໃສ່ລວມມີ ເຂົ້າ, ສາລີ, ກາ ເຟ, ປະເພດຖົ່ວ, ໜາກເດືອຍ, ໝາກງາ, ອ້ອຍ, ປໍສາ, ມັນຕົ້ນ, ມັນຝຣັ່ງ, ຝ້າຍ, ຊາ, ພືດຜັກ, ໝາກໄມ້, ໄມ້ສັກ, ໄມ້ເກດສະໜາ,ເຄື່ອງປ່າຂອງດົງ ແລະອື່ນໆ ໂດຍຂະ ແໜງການກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ ຈະໄດ້ສູ້ຊົນ ເພີ່ມບໍລິມາດຜະລິດຕະພັນສີນຄ້າກະສິກຳສຳລັບເປັນວັດຖຸດິບປ້ອນອຸດສາຫະກຳປຸງແຕ່ງພາຍໃນແລະເປັນຂາອອກ
ໃຫ້ຫລາຍຂຶ້ນທັງມີຄຸນນະພາບສູງ ແລະ ຕອບສະໜອງຄວາມຕ້ອງການຂອງຕະຫລາດ. ຫັນການຜະລິດກະສິກຳໃຫ້ເປັນທັນສະໄໝເທື່ອລະກ້າວເພື່ອຍົກສູງຜະ ລິດຕະພາບການຜະລິດ, ນຳໃຊ້ເຕັກນິກແລະ ເຕັກໂນໂລຢີທີ່ທັນສະໄໝ, ຊຸກຍູ້ສົ່ງເສີມການຜະລິດກະສິກຳສະອາດ (ປອດສານພິດ) ນຳໃຊ້ກົນຈັກເພື່ອຫລຸດຜ່ອນແຮງງານ, ຫລຸດຜ່ອນຕົ້ນ ທຶນການຜະລິດ, ຄຸ້ມຄອງນຳໃຊ້ລະ ບົບຊົນລະປະທານຢ່າງມີປະສິດທິຜົນໂດຍການມີສ່ວນຮ່ວມຂອງກະ ສິກອນ, ຮັບປະກັນສະໜອງນ້ຳໃຫ້ກວມອັດຕາສ່ວນ ປະມານ 60 - 70% ຂອງເນື້ອທີ່ປູກຝັງໃນເຂດທົ່ງພຽງ ຫລື 50% ຂອງເນື້ອທີ່ນາປີທັງໝົດແລະ ຮັກສາແຫລ່ງນ້ຳເຂດພູດອຍ .
ໃນເປົ້າໝາຍທີ 3 ແມ່ນຈະສູ້ຊົນຢຸດຕິການຖາງປ່າເຮັດໄຮ່ແບບເລື່ອນລອຍທີ່ຍັງມີເນື້ອທີ່ເຫລືອປະ ມານ 8.000 ເຮັກຕາໃນປັດຈຸບັນໃຫ້ໄດ້ຢ່າງສິ້ນເຊິງດ້ວຍການເອົາໃຈໃສ່ວຽກງານມອບດີນ-ມອບປ່າ, ຈັດສັນອາຊີບຄົງທີ່ທົດແທນການ ຖາງປ່າເຮັດໄຮ່ປູກເຂົ້າພ້ອມກັບການສືບຕໍ່ຈັດສັນອາຊີບຄົງທີ່ໃຫ້ໝັ້ນຄົງໃນເນື້ອທີ່ໄຮ່ຄົງທີ່ ແລະໝູນ ວຽນ, ເປັນຕົ້ນແມ່ນການປູກໄມ້ອຸດ ສາຫະກຳ, ການລ້ຽງສັດໃຫຍ, ການປູກພືດອຸດສະຫະກຳເຊັ່ນ: ປູກສາລີ, ຢາງພາລາ, ໝາກເດືອຍ, ໝາກງາ, ຊາ, ອ້ອຍ, ພືດຜັກຕ່າງໆ ພ້ອມນີ້ກໍ່ຕ້ອງຈັດສັນຄຸ້ມຄອງ ແລະ ນຳໃຊ້ເຄື່ອງປ່າຂອງດົງແບບຢືນຍົງຕິດພັນກັບການພັດທະນາຊົນ ນະບົດຮອບ ດ້ານເພື່ອແນໃສ່ແກ້ໄຂຄວາມທຸກຍາກຂອງປະຊາຊົນ ແລະ ປົກປັກຮັກ ສາສິ່ງແວດລ້ອມ, ໃນນີ້ແມ່ນເລັ່ງໃສ່ 47 ເມືອງຈຸດສຸມບຸລິມາສິດຂອງລັດ ຖະບານເປັນຈຸດສຸມຂອງຂະແໜງການ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ການພັດທະນາວຽກງານກະສິ ກຳ ແລະປ່າໄມ້ໃຫ້ຂະຫຍາຍຕົວໄວ ຂະແໜງການກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ໄດ້ນຳໃຊ້ມາດຕະການເຂົ້າຊ່ວຍຢ່າງເຂັ້ມແຂງກວ່າເກົ່າດ້ວຍການຫັນພະນັກງານລົງຊ່ວຍທ້ອງຖິ່ນ ຈຸດສຸມການຜະລິດດ້ວຍການສ້າງສູນບໍລິການເຕັກນິກປະຈຳຢູ່ກຸ່ມບ້ານໃຫ້ໄດ້ຫລາຍກວ່າ 330 ສູນໃນທົ່ວປະເທດ; ໃນນີ້ໄດ້ເນັ້ນໜັກໃຫ້ຫັນເປັນເຂດການຜະລິດສະເພາະ, ມີຈຸດສຸມໃນແຕ່ລະເຂດແຕ່ລະພາກ ຕາມທ່າແຮງເງື່ອນໄຂທຳມະຊາດ, ມູນເຊື້ອຂອງປະຊາຊົນ ແລະ ຕາມຄວາມຕ້ອງການຂອງຕະຫຼາດ.
ສະເພາະເປົ້າໝາຍທີ 4 ແມ່ນ ຟື້ນຟູບູລະນະ ແລະ ຄຸ້ມຄອງປົກປັກຮັກສາປ່າໄມ້ໃຫ້ມີຄວາມຍືນຍົງຕາມລະບົບຄຸ້ມຄອງແບບຍືນຍົງ 3 ປະເພດປ່າ: ປ່າສະຫງວນ, ປ່າປ້ອງກັນ ແລະ ປ່າຜະລິດ ດ້ວຍການໃຊ້ມາດຕະການທີ່ເໜາະສົມໃນການພັດທະນາວຽກງານປ່າໄມ້. ໃນນີ້ ຈະສູ້ຊົນເພີ່ມອັດຕາສ່ວນຄວາມປົກຫຸ້ມຂອງປ່າໄມ້ຈາກ 41,5% ໃນປະ ຈຸບັນ (ຫລື 9 ລ້ານເຮັກຕາ) ຂຶ້ນເປັນ 53% ຫລື12ລ້ານເຮັກຕາໃນປີ 2010 ໂດຍການຟື້ນຟູປ່າທີ່ເຊື່ອມໂຊມໃຫ້ໄດ້ 2,5 ລ້ານເຮັກຕາ ແລະ ປູກໄມ້ໃຫ້ໄດ້ 150 ພັນເຮັກຕາ, ການຫັນໄປສູ່ການຄຸ້ມຄອງຊັບພະຍາກອນປ່າໄມ້ແບບຍືນຍົງໂດຍມີການນຳໃຊ້ , ອະນຸລັກແລະ ປົກປັກຮັກສາຢ່າງສົມເຫດສົມຜົນ, ອຳນວຍຄວາມສະ ດວກ, ຄຸ້ມຄອງແລະ ສົ່ງເສີມການລົງທຶນໃສ່ວຽກງານປູກປ່າທຳມະຊາດທີ່ບໍ່ມີການຈັດສັນຢ່າງສີ້ນເຊີງ ປູກຈິດສຳນຶກໃຫ້ທົ່ວສັງຄົມເຫັນໄດ້ຄວາມສຳຄັນຂອງການປົກປັກຮັກ ສາປ່າໄມ້, ສິ່ງແວດລ້ອມ, ອະ ນຸລັກຊະນິດພັນພືດ, ຊີວະນາໆພັນ, ສັດ ປ່າ ແລະ ຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໃສຂອງສັດປ່ານາໆພັນ ເຊິ່ງເຫັນວ່າກຳລັງຖືກໄພຂົ່ມຂູ່ໃນຫລາຍຮູບແບບ. ດຳເນີນການຈັດສັນປ່າໄມ້ຕາມລະບົບອ່າງໂຕ່ງເພື່ອການພັດທະນາປົກປັກຮັກສາແຫລ່ງນ້ຳ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ, ຮັບປະກັນຄວາມສົມດຸນລະ ຫວ່າງການປົກປັກຮັກສາແລະ ການຂຸດຄົ້ນນຳໃຊ້ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ ແລະປ່າໄມ້ໃຫ້ມີຄວາມຍືນຍົງ. ຍົກລະດັບຄວາມອຸ ດົມສົມ ບູນຂອງປ່າໄມ້ດ້ວຍການຟື້ນຟູປ່າເສື່ອມໂຊມ ແລະ ການປູກໄມ້, ສົ່ງເສີມການປູກໄມ້ ແລະ ເຄື່ອງປ່າຂອງ ດົງເພື່ອເປັນວັດຖຸດິບສຳລັບການປຸງແຕ່ງ ແລະ ສົ່ງອອກ, ປັບ ປຸງບັນດານິຕິກຳກ່ຽວກັບການຄຸ້ມຄອງ ແລະ ນຳໃຊ້ຊັບພະຍາ ກອນປ່າໄມ້ໃຫ້ເປັນລະບົບຄົບຊຸດແລະ ນຳພາການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໃຫ້ເຂົ້າສູ່ລະບຽບກົດໝາຍ .
