|
ພະບາງຕຳນານຫຼວງພະບາງ
ຫລວງພະບາງເຊິ່ງທຸກໆຄົນເອີ້ນກັນຢູ່ທຸກວັນນີ້ ແມ່ນມາຈາກຊື່ອັນເປັນສີລິມຸງຄຸນຂອງພະພຸດທະຮູບ ພະບາງ ! ພະປະຕິມາກອນອົງນີ້ ເປັນພະພຸດທະຮູບປາງຫ້າມຍາດ ຫລໍ່ດ້ວຍໂລຫະ ຄືໂລຫະ 5 ຢ່າງ ເງິນ, ຄຳ, ທອງເປັນຕົ້ນ) ພະອົງດັ່ງກ່າວສູງ 85 ຊັງຕີແມັດ, ໜັກ 53,400 ກິໂລກຼາມ. ຄຳວ່າ: “ບາງ” ແປວ່າ: ສະໄໝເທື່ອຄັ້ງ (ໄລຍະ ແຫ່ງການເວລາ) ພະພຸດທະຮູບນີ້ມີຫລາຍຢ່າງຄື: ປາງສະມະອູ້ມບາດ...ປາງໃສ່ບາດ (ນອນ) ປາງນິພານ (ເດີນ) ປາງພຸດທະຮູບປາງຫ້າມຍາດຄື ອິລິຍາບົດ ໃນບາງທີ່ພະພຸດທະເຈົ້າຊົງປະທັບຢືນຍົກພະຫັດ (ມື) ແບທັງສອງຂ້າງຂຶ້ນ ຫ້າມຍາດທັງສອງຝ່າຍຄື: ຝ່າຍເມືອງກາບິນລະພັດ (ຝ່າຍພໍ່) ແລະຝ່າຍເມືອງໂກລິຍະນະຄອນ (ຝ່າຍແມ່) ຊຶ່ງຕັ້ງຮິພົນໂຍທາຈະລົບເລວກັນທີ່ແຄມຝັ່ງແມ່ນ້ຳໂຮຫິນີ ຍ້ອນເຫດຍາດແຍ້ງເອົານ້ຳໃສ່ນາ (ຄົງຈະເກີດສະພາບແຫ້ງແລ້ງ) ແຕ່ເຫດທີ່ຊາວລາວເຮົາພາກັນເອີ້ນ “ພະບາງ” ນັ້ນ ທ່ານມະຫາສີລາວິ ຣະວົງສ໌ ອະທິບາຍໄວ້ໃນໜັງສືຕຳ ນານພະບາງສະບັບ ກະຊວງທຳມະການແຫ່ງພະລາຊະອານາຈັກລາວວຽງຈັນ ວັນທີ 1 ພະຈິກ 2510 ວ່າ: ພະພຸດທະຮູບອົງນີ້ເປັນພະບາງຫ້າມຢາດແທ້ແຕ່ຄົນທັງ ຫລາຍເອີ້ນແຕ່ພຽງ “ພະບາງ”.
ເຖິງປີ ພ.ສ 1500 (ຄ.ສ 957) ບາງຕຳນານວ່າ: ພ.ສ 654 ຈຶ່ງຖືກອັງເຊີນໄປປະດິດສະຖານທີ່ປະເທດຂະເໝນ ເຖິງປີ ພ.ສ 1902 (ຄ.ສ 1359) ເຈົ້າຊີວິດຂະເໝນ ຈຶ່ງພະລາຊະທານພະບາງໃຫ້ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມແຫ່ງອານາຈັກລາວລ້ານຊ້າງ ຕາມຄຳທູນຂໍ ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມມີພະຣາ ປະສົງຈະນຳພະບາງມາປະດິດ ສະຖານທີ່ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ, ແຕ່ວ່າໃນເວລານຳພະບາງຂຶ້ນມາຈາກຂະເໝນນັ້ນ ເມື່ອເຖິງເມືອງວຽງຄຳ (ເມືອງທຸລະຄົມແຂວງວຽງຈັນ) ກໍມີເຫດອັດສະຈັນຄື: ບໍ່ສາມາດເຄື່ອນຍ້າຍໄດ້ ໂດຍປົກກະຕິໃຊ້ຄົນຫາມ 8 ຄົນ ແຕ່ເພີ່ມຂຶ້ນ 24 ຄົນ ກໍບໍ່ສາມາດເຄື່ອນຍ້າຍ “ພະບາງ” ໄດ້, ດັ່ງນັ້ນພະບາງ ຈຶ່ງໄດ້ຮັບການປະດິດສະຖານຢູ່ເມືອງວຽງຄຳ ເປັນເວລາ 150 ປີ ຈົນເຖິງປີ ພ.ສ 2055 (ຄ.ສ 1512) ອັນເປັນສະໄໝຂອງເຈົ້າວິຊຸນນະລາດ ຜູ້ຊຶ່ງຄັ້ງໜຶ່ງເຄີຍເປັນເຈົ້າເມືອງວຽງຄຳ ມາກ່ອນຈຶ່ງສາມາດນຳເອົາພະບາງ ເມືອປະດິດສະຖານໄວ້ທີ່ວັດວິຊຸນນາຣາດ ໃນນະຄອນ ຊຽງທອງ. ມີນັກປາດປະຫວັດສາດລາວບາງທ່ານສັນນິຖານວ່າ: ພະບາງ ອາດຈະຖືກຫລໍ່ຂຶ້ນທີ່ເມືອງວຽງຄຳນີ້! ເຫດຜົນຍ້ອນວ່າ: ບໍ່ປະ ກົດຫລັກຖານການບັນທຶກໃນລາດຊະວັງຂະເໝນ ກ່ຽວກັບພະບາງ ນີ້ເລີຍ, ແຕ່ກັບພົບວ່າຢູ່ເມືອງວຽງຄຳນີ້ ຫໍພະບາງ ແລະພະບາງ ກໍປະດິດສະຖານຢູ່ເມືອງນີ້ ນານເຖິງ 153 ປີ. ເຖິງ ຄ.ສ 1560 ເຈົ້າໄຊຍະເສດຖາທິຣາດ ໄດ້ສະຖາປະນາວຽງຈັນຂຶ້ນ ເປັນນະຄອນຫລວງແລະໄດ້ນຳເອົາພະແກ້ວມໍລະກົດແລະພະແຊກຄຳຈາກຫລວງພະບາງມາປະດິດສະຖານທີ່ວຽງຈັນ, ສ່ວນ ພະບາງ ຍັງຄົງປະດິດສະ ຖານໄວ້ເປັນມິ່ງຂວັນເມືອງທີ່ ນະ ຄອນຫລວງ ຊຽງທອງ ແລະນັບແຕ່ນັ້ນມາ ນະຄອນແຫ່ງນີ້ ກໍໄດ້ຊື່ ວ່າ: ນະຄອນຫລວງພະບາງ. ແຕ່ຄົນທັງຫລາຍກໍພາກັນເອີ້ນສັ້ນໆວ່າ: ຫລວງພະບາງ ດັ່ງທີ່ເປັນຢູ່ທຸກວັນນີ້./.
|
