ບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນ… ຄວາມເຊື່ອທ່ີຕິດພັນກັບຜີສາງ ແລະ ພຸດທະສາສະໜາ
* ເວລາ 3 ໂມງ ຫາ 4 ໂມງເຊົ້າ ມວນຊົນທັງຫລາຍຕ່າງກໍອອກໄປວັດ ເພື່ອຢາຍຫໍ່ເຂົ້າ ແລະ ອາຫານຄາວຫວານ ເພາະເຊື່ອກັນວ່າ ມື້ດັບຂອງເດືອນເກົ້າ ເວລານີ້ ປະຕູນາລົກຈະເປີດອອກ ເພື່ອປ່ອຍໃຫ້ສັດນາລົກ ຫລື ຜີສາງ ອອກເມືອເຮືອນເມືອຊານ ເພື່ອຊອກຫາກິນ ຖ້າຮຸ່ງແຈ້ງເກີນໄປພວກເຂົາກໍຈະຖືກຮຽກກັບ ແລະ ຖ້າພວກຜີເຫລົ່ານັ້ນ ກັບເມືອເຮືອນແລ້ວບໍ່ເຫັນເຂົ້າຕົ້ມເຂົ້າຫນົມ ຫລື ໃບຕອງພວກເຂົາກໍຈະປ້ອຍດ່າລູກຫລານທັງສາບແຊ່ງໃຫ້ຫາຢູ່ຫາກິນບໍ່ຂຶ້ນບໍ່ເກີນ ທັງເຈັບ ໄຂ້ ໄດ້ປ່ວຍຕະຫລອດ..ການຢາຍຫໍ່ເຂົ້ານີ້ ຈຶ່ງເປັນກິດຈະ ກຳສຳຄັນທີ່ຊາວລາວນິຍົມປະຕິບັດສືບທອດກັນມາໃນໄລຍະບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນ. ບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນ ເປັນອີກບຸນໜຶ່ງທີ່ນອນຢູ່ໃນ ຮີດ 12 ຂອງລາວ ຫມາຍເຖິງ ອາຫານຄາວຫວານຊະນິດຕ່າງໆ ຖືກແບ່ງເປັນສາມ ສ່ວນຄື: ສ່ວນໜຶ່ງເພື່ອໄວ້ ປັນ ໃຫ້ລູກຫລານ ແລະ ຫມູ່ຄູ່ກິນ, ສ່ວນທີສອງ ສຳລັບໄວ້ຕັກບາດຖວາຍທານແດ່ພະສົງ ແລະ ອີກສ່ວນໜຶ່ງ ເພື່ອອຸທິດເຖິງຜູ້ຕາຍ. ອາຫານຄາວ-ຫວານ ທີ່ ຈັດກຽມໄວ້ຫໍ່ໃສ່ກວຍໃບຕອງສຳລັບຢາຍໃຫ້ຜີສາງ ມີ 7 ເຍື່ອງ ຫລື 9 ເຍື່ອງ ຢ່າງລະ ນ້ອຍເຊັ່ນ: ຄຳເຂົ້າ, ຊີ້ນແຫ້ງ ປາແຫ້ງ, ເຂົ້າຕົ້ມ ເຂົ້າໜົມ, ອ້ອຍ, ຫມາກຄໍ້, ຫມາກໄມ້ຊະນິດໃດກໍໄດ້ປາດເປັນປ່ຽງນ້ອຍໆ, ຫມາກ ເຜັດ, ຄຳຫມາກ, ຢາສູບ, ປາແດກ, ທຽນ, ດອກໄມ້... ໂດຍເອົາໄປຫ້ອຍຕາມກິ່ງງ່າຕົ້ນໄມ້, ຕໍໄມ້, ຮົ້ວ ຮາວ, ຈອມປວກ ຫລື ສະຖານ ທີ່ຕ່າງໆ ທີ່ເຫັນວ່າເຫມາະສົມ, ເຄື່ອງເຫລົ່ານັ້ນໄດ້ຕົກລົງສູ່ພື້ນດິນ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ: “ເຂົ້າປະດັບດິນ”, ເຊິ່ງຈະຈັດຂຶ້ນທຸກໆປີ ໃນມື້ແຮມ 14-15 ຄ່ຳ ເດືອນ 9 ລາວ ແລະ ປີນີ້ ກໍກົງກັບວັນທີ 20 ສິງຫາ 2009. ສາເຫດຂອງການເຮັດບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນໄດ້ເລົ່າສືບທອດຕໍ່ໆກັນມາວ່າ: ຍາດພີ່ນ້ອງຂອງພະເຈົ້າ ພິມພິສານ ແຫ່ງກຸງລາຊະຄຶ ເມື່ອຄາວຍັງມີຊີວິດ ໄດ້ຈັບ ຈ່າຍ ຊົມໃຊ້ເຄື່ອງວັດຂອງສົງ ເຊິ່ງເປັນຂອງສ່ວນລວມ, ເມື່ອຕາຍໄປໄດ້ກາຍເປັນເຜດ. ເວລາເຮັດບຸນກິນທານ ພະ ເຈົ້າພິມ ພິສານ ບໍ່ໄດ້ຕວດນ້ຳຫມາຍ ທານໄປ ເຖິງ ພວກຍາດເຫລົ່ານັ້ນ. ຄັນຕົກຕອນຄ່ຳຄືນ ພວກຍາດທີ່ຕາຍໄປ ກໍມາຮ້ອງສຽງ ຄວນ ຄາງ ກຸກກວນ ໃນພະລາຊະວັງ ຂອງພະອົງ. ດັ່ງນັ້ນ ພະອົງຈຶ່ງເຮັດ ບຸນ ທຳ ທານ ແລະ ຢາດນ້ຳເຖິງຜູ້ຕາຍເຫລົ່ານັ້ນ. ພາຍຫລັງຢາຍຫໍ່ເຂົ້າຕອນເຊົ້າມືດຂອງມື້ດັບ 15 ຄ່ຳແລ້ວ, ຕອນເຊົ້າເວລາ 7-8 ໂມງຂອງວັນດຽວກັນ ສາສະນິກະຊົນ ກໍຈະພາກັນ ໄປ ເຕົ້າໂຮມຢູ່ວັດ ເພື່ອໃສ່ ບາດ ຢາດນ້ຳ ແລະ ສືບຕໍ່ຟັງເທດ ຟັງທຳ ແລະ ອື່ນໆ ສ່ວນຕອນຄ່ຳ ມີພິທີວຽນທຽນເພື່ອຄວາມ ເປັນສິລິມຸງ ຄຸນເປັນອັນວ່າ: ສຳເລັດພິທີເຮັດບຸນເຂົ້າປະດັບດິນ. ໂອກາດນີ້ບາງທ້ອງຖິ່ນ ຈະມີການໄຫລເຮືອໄຟໂຄກ ແລະ ເຮືອໄຟນ້ຳຊ່ວງເຮືອ, ຕີກອງ ແລະ ກິດຈະກຳອື່ນໆຕາມປະເພນີທ້ອງຖິ່ນ, ເພື່ອສ້າງຄວາມສາມັກຄີ ຟົດ ຟື້ນ ມ່ວນຊື່ນພາຍໃນບ້ານ ຫລື ບ້ານຕໍ່ບ້ານ. ຢ່າງໃດ ກໍຕາມ ໄລຍະບຸນປະເພນີນີ້ ຫລາຍໆຄົນຍັງນິຍົມທຳຈິດໃຈໃຫ້ສະຫງົບຜ່ອງໃສ ປາສະຈາກການດື່ມ ເຫລົ້າ ເມົາສຸລາເພື່ອ ສ້າງບຸນກຸສົນ ໃຫ້ຕົວເອງອີກດ້ວຍ./.
ກັບສາລະບານ
